معنای آیه
سليمان با شنيدن سخن آن مورچه خنديد و گفت: پروردگارا، مرا برآن دار، كه شكر نعمتي را كه به من و پدر و مادرم ارزاني داشته اي به جا آرم، تا نعمتت را چنانکه شايسته است به كار برم؛ ديگر آنكه مرا موفّق دار تا اعمال صالحی انجام دهم، كه تو از آنها خشنود باشی؛ و سوّم آنکه به رحمت خودت مرا در زمره بندگان صالحت داخل فرمايي.
از اينكه قبلاً سليمان گفت: ما زبان پرندگان را مي دانيم و در اينجا فرموده: سليمان سخن مورچه را فهميد؛ معلوم مي شود زبان همه حيوانات را مي دانسته است.
اميرمؤمنان (ع) به ابن عبّاس فرمود: خدا سخن گفتن پرندگان را به ما آموخت؛ چنانكه به سليمان سخن گفتن هر جنبنده اي را در خشكي و دريا آموخت. (نورالثّقلين)
اين آشنايي اولياءالله به سخن حيوانات، از علمي كه امروزه دانشمندان در مورد زبان حيوانات مي دانند بسيار عميق تر است. چنانكه صداي مورچه را به طور معمولي كسي نمي شنود، ولي در اينجا مي فرمايد: سليمان با شنيدن سخن آن مورچه خنديد.
از اينکه سليمان برای مادرش دعا کرده معلوم مى شود، كه مادرش نيز مؤمن بوده است؛ پس ساحت او مبرّاست از آنچه در تورات فعلی است، که مادر سليمان زن اورياء بوده، كه داوود با او زنا كرد و آنگاه او را به جنگی فرستاد تا كشته شد و همسر او را جزو زنان خود در آورد و سليمان از او پديد آمد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر