معنای آیه
و لشكريان سليمان از جنّ و انس و پرندگان نزد او جمع شدند و به هم پيوستند.
برخلاف نظر فخر رازی که گفته: «سليمان مالک همه روی زمين بوده و جن و پرندگان زمان او مانند انسانها عاقل و مكلّف بوده اند، از کلمه «من» که تبعيض و يا بيان است بر می آيد كه لشكريان سليمان طوايفی از انسانها و از جن و پرندگان بوده اند و هيچ سند قطعي از قرآن يا غير آن که سليمان بر تمام روي زمين حكومت داشته، نیست؛
بلكه از آنچه از آيات قرآن بر مي آيد، سليمان (ع) تنها بر همين سرزمين فلسطين حكومت داشته، منتها حكومتش عمق داشته، يعني جنّ و انس و حيوانات و حتّیٰ جمادات در اختيارش بوده اند.
جنّ، موجودى است باشعور و مخاطب پروردگار قرار مى گيرد. «يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ» (انعام130).
بعضى از جنها مؤمن و بعضى كافرند «وَ اَنّا مِنَّا المُسلِمُونَ» (جنّ، 14) «وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَ ذلِكَ» (جنّ، 11).
جنها زن و مرد و زاد و ولد دارند و طبيعتاً شهوت دارند. «لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لاجَانٌّ»(الرحمن56).
براى سليمان غوّاصى و بنّايى مى كردند: «وَالشَّياطِينَ كُلَّ بَنَّاءٍ وَ غَوَّاصٍ» (ص، 37)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر