تفسیر قرآن

اي مردم! به ما زبان پرندگان تعليم شده و از همه چيز به ما داده شده است و اين فضيلت آشكاري است.

اين اعطاي نبوّت و سلطنت به داود و سليمان از جانب خدا مي­ رساند:

اوّلاً، حاكم و امام حتماً بايد از جانب خدا انتخاب شود، كه يا پيامبر است يا امام.

ثانياً،‌ از آنجا كه دين شامل تمام مسائل زندگي مخصوصاً‌ مسائل اجتماعي مي­ باشد،‌ دين از سياست جدا نيست؛ چه دين بي­ سياست بازوي اجرايي ندارد و سياست بدون دين تبديل به صورت يك عنصر مخرّب در مسير منافع خودكامگان و قلدران درمي ­آيد.

مراد از ارث در اين آيه، مال و حكومت است نه علم و نبوّت؛ زيرا نبوّت قابل انتقال نيست. بنابراين حديثى­ كه مى‏ گويد: «انبيا ارث نمى‏ گذارند» و به استناد آن فدك را از فاطمه‏­ ی زهرا (س) گرفتند با اين آيه سازگارى ندارد و بايد طرد شود.

در جزء 8 صفحه­ 185 صحيح بخاري آمده: چون ابوبكر ارث فاطمه را به او نداد،  با خشم ابوبكر را ترك گفت‌ و تا آخر عمر با او حرف نزد.

روايت «انبيا ارث نمى‏ گذارند» چنان­که سيوطی در تاريخ الخلفا گفته تنها ناقلش ابوبکر است.

بررسی نشان می­‏ دهد که در غصب فدک مسائل سياسی مطرح بوده   نه حديث پيامبر (ص). چنان­که «ابن­ ابی­ الحديد معتزلی»گويد: از استادم علی بن­ فارقی پرسيدم: آيا فاطمه (س) در ادعايش صادق بود؟ گفت: آری. گفتم: پس چرا ابوبكر فدك را به او نداد؟ استادم تبسّم پرمعنايی كرد و گفت: «اگر آن روز فدك را به او می ­داد، فردا می­ آمد و خلافت را برای همسرش ادّعا می­ كرد! و او نه عذری برای گفتن داشت و نه امكان موافقت».  (شرح نهج البلاغه ابن ابی­الحديد 16/284)

فخر رازی بزرگ­ترين مفسّر شافعی در ذيل آيه­ ی فوق گويد: چگونه ابوبكر از اين مسأله كه نيازی به آن نداشته، آگاه بوده، امّا فاطمه و علی  و عبّاس كه از بزرگ­ترين زاهدان و عالمان بودند از آن بي­ خبر بودند؟ چگونه پيامبر (ص) اين حديث را به كسی تعليم كرده كه بدان نيازی نداشته و از كسی كه نياز داشته دريغ داشته است؟ (تفسير کبير)

در سيره حلبى جلد 3 صفحه 391 از مهم­ترین کتاب ­های اهل سنّت آمده: فاطمه دختر پيامبر (ص) نزد ابو بكر آمد در حالى كه او بر منبر بود، گفت: اى ابو بكر آيا اين در كتاب خداست كه دخترت از تو ارث ببرد  و من از پدرم ارث نبرم، ابو بكر گريه كرد و اشكش جارى شد، سپس از منبر پائين آمد و نامه ‏اى داير به واگذارى فدك به فاطمه (س) نوشت، 

 در اين حال عمر وارد شد و گفت: اين چيست؟ گفت: نامه ‏اى نوشتم كه ميراث فاطمه را از پدرش به او واگذارم، عمر گفت: اگر اين كار را كنى از كجا هزينه نبرد با دشمنان را فراهم مى‏ سازى؛ در حالى كه عرب بر ضد تو قيام كرده است؟ سپس عمر نامه را گرفت و پاره كرد».

چگونه ممكن است نهى صريحى از پيامبر (ص) باشد و ابوبكر به خود جرأت مخالفت را بدهد؟ و چرا عمر استناد به نيازهاى جنگى كرد  و استناد به‏ روايت پيامبر (ص) ننمود؟

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر