معنای آیه
آن روز (قيامت) روزي است، كه ستمگر آن چنان پشيمان می شود، كه از فرط ندامت دستش به دندان مي گزد و مي گويد: اي كاش با پيامبر راهي را برگزيده بودم!
عقبة بن ابي معيط از هر سفري مي آمد، تمام اهل مكّه را دعوت مي كرد. پس روزي چون از سفر آمد، مردم از جمله پيامبر (ص) را دعوت نمود؛ ولي پيامبر (ص) فرمود: من از غذايت نمي خورم، تا به وحدانيت خدا و رسالت من شهادت دهي. «عقبه» شهادتين گفت.
چون اين خبر به دوستش «ابي» رسيد، گفت: از آئينت برگشتی؟ گفت: نه به خدا؛ بلكه از اين شرم داشتم، كه او از سفره من غذا نخورده برخيزد. ابي گفت: من از تو راضي نخواهم شد، مگر اين كه بروي و بر او آب دهان اندازي. عقبه اين كار را كرد و مرتد شد.
پيامبر (ص) به او فرمود: تو را در خارج مكّه نبينم، كه تو را مي كشم و در جنگ بدر هم با رفيقش «ابي» كشته شد. اين آيات نازل گرديد و سر نوشت مردي كه دوستش او را به گمراهي كشيد، بيان نمود. (مجمع)
آری، روز قيامت روزی است، که نه فقط برای کافران و ستمگران روز پشيمانی است، حتّیٰ برای نيكوكاران هم روز تأسّف است، كه چرا بيشتر از اين نيكی نكردند؟
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر