معنای آیه
يا اعمال كافران همانند ظلماتی است در دريايي ژرف كه موج هايي بر روي همديگر آن را پوشانده است و بر فراز آن ابري است؛ و بدين ترتيب، ظلمت هايي هستند، كه بر روي يكديگر قرار گرفته اند.
چنان كه هرگاه در آن تاريكي دست خود را بيرون آورد، نمي تواند آن را ببيند. آري، تنها نور حقيقتي كه مي تواند زندگي انسان ها را روشن ساخته و آنها را به سرمنزل سعادت هدايت كند، نور ايمان به خداوند است؛ ولي كسي كه خدا برايش نوري قرار نداده، نور ديگري نيست كه او را هدايت كند.
بعضي گفته اند: اين سه ظلمت كه كفّار بدان گرفتارند،
يكي ظلمت اعتقاد نادرست،
ديگر گفتار نادرستشان
و سوّم كردار نادرستشان است.
و بعضي گفته اند: اين ظلمت های سه گانه جهل مركّبشان است:
جهلشان به امور،
جهلشان به اين جهلشان؛
سوّم اين كه با اين حال مي پندارند مي دانند؛
و بعضي ديگر گفته اند: اين ظلمت ها نداشتن نور چشم و گوش و قلب است، كه با آنها حقايق را ببينند و بشناسند و درك كنند. ولي اين تفاسير مي توانند همه درست باشند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر