تفسیر قرآن

و در اين آيه برای تکميل مسأله افک و رخنه نکردن وسوسه های شيطانی در افکار مؤمنين مي فرمايد:

اي مؤمنين، از گام هاي شيطان پيروي نكنيد. هر كس پيرو گام هاي شيطان شود او را به فحشا و منكر فرمان مي دهد و اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود، هيچ يك از شما پاك نمي ماند؛ بلكه شيطان همه شما را به گناهان آلوده می نمود؛ ولی خدا هر که خواهد تزکيه می کند؛ و خدا شنوا و داناست، مي داند کی طالب هدايت و مطيع اوامر اوست‌ و او را از لغزاندن شيطان محافظت مي كند.

مواظب باشيم شيطان گام به گام می فریبد: (خُطُواتِ الشَّيْطانِ). هرگز يك انسان پاكدامن يك مرتبه به گناه آلوده نمی شود، بلكه گام به گام اين راه را می سپرد.

گام اوّل معاشرت و دوستی با آلودگان.

گام دوّم شركت در مجلس آنها.

گام سوّم تصميم برگناه.

گام چهارم ارتكاب مصاديق مشكوك و شبهات.

گام پنجم انجام گناهان صغيره

و بالاخره گرفتار بدترين كبائر شدن.

شيطان دستور گناه مى‏ دهد: «فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ»؛ امّا نماز از گناه باز مى ‏دارد. إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَالْمُنْكَرِ». (عنكبوت، 45)

از آن رو فضل و رحمت الاهی موجب نجات انسان از انحراف و گناه است، كه

اوّلاً، موهبت عقل به انسان عطا فرموده؛

ثانياً، برای هدايت بيشتر شرايع آسمانی برای وی فرستاده است.

ثالثاً، امدادهای غيبيش شامل انسان های مستعد برای تزكيه است.

جمله «مَن يَشاءُ» اراده و مشيت بی دليل نيست، بلكه هدايت و موهبت الهی تنها شامل کسانی است، که برای هدايت و نجات از وسوسه ی شيطانی مجاهده نمايند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر