تفسیر قرآن

در سوره مؤمنون که در «مكّه» نازل شده و 118 آيه دارد بر ايمان به خدا و قيامت دعوت شده و صفات مؤمنين و فرق های مؤمنين و كفّار بيان شده است. از نشانه هاي خدا در آفاق و انفس، سرگذشت بعضي از پيامبران، مطالبي راجع به معاد و پاداش و كيفر،‌ بيان كيفر امّت هايي كه آيات خدا را تكذيب كردند، حاكميّت خدا بر عالم و... نيز بحث شده است.

انتخاب نام مؤمنون برای اين سوره بدان سبب است که در آغاز آن ويژگي هاى مؤمنان تشريح شده است.

در حديثی پيامبر اکرم (ص) فرموده: هر كس سوره مؤمنون را تلاوت كند، فرشتگان در روز قيامت او را به رَوح و ريحان بشارت دهند. (مجمع)

امام صادق (ع) فرمود: هركه سوره مؤمنون را در هر جمعه بخواند، خدا كارش را به سعادت ختم كند و در بهشت برين با انبيا است. (مجمع)

در اين سوره بعد از ذكر بسم الله، در مورد سرنوشت عالي مؤمنين مي فرمايد: «مؤمنان رستگارند، هم در زمينه ی مادّي و هم در زمينه ی معنوي؛ هم در دنيا و هم در آخرت».

رستگاری دنيوی در آزادی، سربلندی و عزيز بودن است و رستگاری آخرت بودن در جوار رحمت الاهی و در ميان نعمت های جاودان است.

«فلاح» به معنى شكافتن است و رستگار با برداشتن موانع راه خود را به سوى مقصد مى‏ شكافد و به سوی سعادت دنیا و آخرت پيش مى‏ رود.

چون ايمان التزام به لوازم چيزی است، ايمان به خدا مستلزم ايمان به معاد و پيروي عملي از وحی الاهی است؛ چنان كه در قرآن معمولاً ايمان با عمل صالح آمده است.

آخرين هدف برنامه ‏هاى اسلام، رستگارى است. چه هدف از احكام دين رسيدن به تقوا و آخرين هدف تقوا فلاح و رستگاری است: «وَاتَّقُوا اللهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ». (آل عمران، 130)

سعادت دنیوی رسیدن به زندگى گواراست و آن در درجه اوّل بقا و سپس توانگرى و عزّت است و سعادت اخروى در چهار چيز است:

بقايى كه فنا نداشته باشد،

غنايى كه دستخوش فقر نشود،

عزّتى كه آميخته با ذلّت نباشد

و علمى كه مشوب با جهل نباشد

و این ها همان چیزهائی است که اسلام برای مؤمنین در دنیا و آخرت بیان داشته است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر