سوره حج - آیه 29 - جزء 17
ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ اَلْعَتِيقِ
معنای آیه
زان پس مىبايد آلودگيهاشان را بزدايند و به نذرهاشان وفا كنند و گرداگرد آن كهنْخانه (بيتالعتيق) طواف نمايند.
تفسیر قرآن
در اين آيه مي فرمايد:
بعد از مراسم حجّ بايد بدن را از آلودگي ها و زوائد پاك سازند، به نذرهاي خود وفا كنند و بر گرد آن خانه ی كهن كعبه، طواف كنند.
امام باقر (ع) فرموده: «تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الاِمامِ: تكميل حجّ به آن است كه انسان امام را ملاقات كند. (وسايل الشّيعه 10/255)
«تفث» به معناى چرك، مو، ناخن و شارب است و «قضاء تفث»، يعنى با گرفتن ناخن و مو از احرام بيرون آييد، بعد براى ادامه اعمال حج، دور خانه كعبه طواف كنيد.
امام صادق (ع) جمله «ثُمَّ ليَقضوا تَفثَهُم» را به ملاقات امام تفسير فرمود. راوي عرض كرد: گفته اند: اين آيه در مورد ناخن گرفتن است. فرمود: «قرآن ظاهري دارد و باطني» يعني مسأله ی ملاقات امام در اين جا مربوط به باطن آيه است. (نورالثّقلين)
مراد از «وَليَطَّوَّفوا بِالبَيتِ الْعَتيقِ» طواف نساء است، چون خروج از احرام به طوری كه همه محرّمات احرام حلال شود جز با طواف نساء صورت نمی گيرد.
در احاديث شيعه و سنّي آمده، كه حجر اسماعيل جزء خانه ی كعبه است؛ زيرا رسول خدا (ص) از پشت ديوار حجر طواف مي كرد. (الميزان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر