تفسیر قرآن

بعد از اثبات توحيد، به بيان نشانه هايي او پرداخته مي فرمايد:

آيا كافران نمي بينند، كه آسمان ها و زمين پيوسته بودند، ما آن ها را باز كرديم؟ و هر چيز زنده اي را از آب (به قولی نطفه) پديد آورديم؟ آيا با مشاهده اين همه آيات ، باز هم ايمان نمى ‏آورند؟

در مورد رتق و فتق (پيوستگى و جدايی) آسمان ها و زمين چند نظر است:

1 ـ ابتدا همه موجودات جهان، به صورت توده واحد عظيمی بودند، كه بر اثر انفجارات درونى منفجر شد و به صورت ستاره ‏ها و سيّاره ها و منظومه های شمسی و کهکشان ها درآمدند و هنوز هم در حال گسترشند.

2 ـ منظور از پيوستگی موجودات يك نواخت بودن مواد جهان است، که به تدريج از هم جدا شدند و با تركيبات جديد به صورت گياهان و حيوانات و موجودات ديگر ظاهر شدند.

عمرو بن عبيد به امام باقر (ع) گفت: فدايت شوم معناى آيه: «أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَالأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما» چيست؟ فرمود: آسمان رتق بود، يعنى باران نمى ‏باريد و زمين رتق بود، يعنى گياه نمى‏ رويانيد، خداوند آسمان را فتق كرد يعنى باران از آن فرو فرستاد و زمين را فتق كرد يعنى گياهان از آن رويانيد. (روضه كافى، ص 95)

ولی اين تفاسير با هم قابل جمع اند و بسا همه آن ها درست باشند.

شخصى از امام صادق (ع) پرسيد: آب چه طعمى دارد؟ امام نخست فرمود: «سل تفقها و لاتسئل تعنتا: به منظور ياد گرفتن سؤال كن نه به منظور بهانه‏ جويى»؛ سپس اضافه فرمود: طعم الماء طعم‏ الحياة! قال الله سبحانه‏ وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‏ءٍ حَيٍ‏: طعم آب، طعم حيات و زندگى است! خداوند مى ‏گويد: ما هر موجود زنده‏ اى را از آب آفريديم».

آری، انسان به هنگام تشنگى شدید وقتی آب گوارايى مى‏ نوشد، احساس مى ‏كند كه روح و جان به كالبدش دميده مى‏ شود.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر