معنای آیه
و باز در نفی شرک مي فرمايد:
به مشركان بگو: اگر دليلي بر وجود خداياني جز الله داريد، ارائه دهيد. اين تذکار کسانی است که با من اند و تذکار کسانی است که پيش از من بودند؛ امّا بيشترشان حق را نمی شناسند و از آن رو گردانند.
كتابى كه چند نويسنده دارد به روشنی معلوم است كه جملات، سياق و محتواى هر قسمت از آن با بخش های ديگرش متفاوت است و بديهى است كه هر چه كتاب، بزرگ تر و مفصّل تر باشد، اين اختلاف، بيشتر خواهد بود؛ بنابراين، اگر كتاب بزرگ هستى توسّط چند خدا اداره می شد، اين هماهنگى و نظم محيّرالعقول در جهان هستی وجود نداشت.
امام رضا (ع) فرمود: خداى تبارك و تعالىٰ فرمود: اى فرزند آدم به مشيّت من پديد آمدى كه اينك خودت هم داراى خواست و مشيّت شدى و با قوّت من است كه فرايض مرا ادا مى كنى و اگر نيروى معصيت دارى آن را نيز با نعمت من يافته اى، چون اين من بودم كه تو را شنوا و بينا و توانا كردم آنچه از خوبي ها به تو برسد از خداست و آنچه از بدي ها به تو رسد از خود توست؛
چون من از خود تو به حسنات و خوبي هايت سزاوارترم؛ همچنان كه تو به بدي هايت از من اولايى؛ چون من از آنچه مى كنم بازخواست نمى شوم، ولى خلق من بازخواست مى شوند. (نورالثقلين)
امام صادق (ع) فرمود: «ذِكْرُ مَنْ مَعِيَ» يعنى ذكر عصرى كه در آن زندگى مى كنم، كه در اين عصر چه حوادثى رخ خواهد داد، و «ذِكْرُ مَنْ قَبْلِي» يعنى آنچه در اعصار گذشته رخ داده است». (مجمع)
اميرمؤمنان (ع) فرمود: با نزول قرآن به پيامبر اسلام (ص) علم پيامبران پيشين و علم اوصيا و علم آنچه تا قيامت رخ مي دهد، داده شده است. آن گاه حضرت اين آيه را تلاوت فرمود: «هَذا ذِكرُ مَن مَعِيَ وَ ذِكرُ مَن قَبلي»؛ پس قرآن حاوي علم ماكان و مايكون است. (تفسير فرات)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر