معنای آیه
سامري گفت: من چيزي ديدم، كه ديگران نديده بودند. از جاي پاي آن فرستاده مشتي خاك برگرفتم و آن را بر آن زيور آلات گداخته ريختم و از آن مجسّمه گوساله اي ساختم، كه با بيرون آمدن هوا با فشار از دهانش صداي گوساله مي داد؛ و بدين سان، نفسم اين عمل را برايم موجّه ساخت.
بر طبق تفاسير الميزان، فرقان و نمونه، مراد سامرى از «فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ» آن است كه من مقدارى از آثار موسىٰ را فرا گرفته و بر اثر آن مؤمن شدم، سپس آن را رها كرده و گوساله را ساختم و قهراً جمله «بَصُرْتُ بِما لَمْ يَبْصُرُوا» يعنى به طرحى براى انجام اين كار پى بردم، كه ديگران از آن غافل بودند.
وقتي اميرمؤمنان (ع) بصره را فتح كرد، حسن بصري هر سخني كه آن حضرت مي فرمود روي الواحي مي نگاشت. امام به او فرمود: چكار مي كني؟ عرض كرد: سخنان شما را مي نويسم تا براي آيندگان بازگو كنم.
فرمود: مردم بدانيد، براي هر قوم يك سامري هست و سامري اين امّت اين مرد است؛ منتها سامري زمان موسيٰ به مردم مي گفت: «لامِساسَ: كسی با من تماس نگيرد» ولي اين مرد به مردم مي گويد: لاقِتالَ: نبايد جنگ كرد. (اشاره به تبليغاتي كه حسن عليه جنگ جمل داشت) (نورالثّقلين)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر