معنای آیه
بعد از هشدار و تهديد به تشويق و بشارت، پرداخته، تا نيروى خوف و رجا را كه عامل اصلى تكامل است يكسان برانگيزد و مى فرمايد:
«و امّا من نسبت به كسي كه توبه نمايد و ايمان آرد و عمل صالح كند و هدايت يابد آمرزنده ام».
از «ثُمَّ اهتَديٰ» بر مي آيد ايمان وعمل صالح وقتي باعث نجاتند كه زير نظر رهبران الاهي انجام شود، كه زمانی موسيٰ (ع) است، زمان پيامبر اسلام (ص) و امروز مهدي (ع).
امام باقر (ع) فرموده: منظور از «ثُمَّ اهتَديٰ» ولايت ما اهل بيت است. به خدا سوگند، اگر كسي همه عمرش را بين ركن و مقام (نزديك خانه كعبه) عبادت كند و بدون ولايت ما از دنيا برود، خدا او را به صورت در آتش جهنّم خواهد افكند. (مجمع البيان)
توبه از هر گناه و خلاف متناسب با همان گناه و خلاف است. مثلاً توبه نماز نخواندن قضاي نماز، توبه مردم آزارى، عذرخواهى، توبه كتمانِ حقايق، بيان آن، توبه شرك، ايمان به خدا و توبه مال مردمخوارى، ردّ اموال به صاحبان آن است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر