معنای آیه
و اسماعيل خاندانش را به نماز و زكات وا می داشت و مورد رضاي پروردگارش بود.
امام صادق (ع) فرموده: اسماعيلي كه در این آیه آمده غير از اسماعيل فرزند ابراهيم است، او پيامبري از بني اسرائيل است، كه خداي عزّ و جلّ او را به سوي قومش مبعوث فرمود و آنها پوست سر و رويش را كندند؛ پس فرشته اي نزدش رفت و گفت: خداي عزّ و جلّ مرا نزد تو فرستاد، تا هر امري داري اطاعت كنم. گفت: من بايد به ديگر انبيا اسوه داشته باشم و به روايتي من بايد به حسين (ع) اسوه اي داشته باشم. (الميزان به نقل از علل)
امام رضا (ع) فرموده: از آن جهت خداوند اسماعيل را صادق الوعد خوانده، كه با مردي وعده كرده بود، تا يك سال در همان محلّ به انتظارش نشست. (اصول كافى، 2/ 86)
البتّه منظور اين نيست كه اسماعيل كار و زندگيش را تعطيل كرده؛ بلكه در عين ادامه برنامه هايش مراقب آمدن شخص مزبور بود.
پيامبر اسلام (ص) نيز به کسی وعده داد نزد كعبه منتظرش است تا برگردد. آن مرد رفت و فراموش كرد كه برگردد. پيامبر (ص) سه روز در آنجا منتظر ماند و چون خبر به آن مرد رسيد، به مسجد رفت و از آن حضرت عذرخواهي كرد. (مجمع و قمي)
امام على (ع) مى فرمايد: «اِذَا اشتَغَلَ اَهلُ الجَنَّةِ بِالجَنَّةِ اِشتَغَلَ أهلُ اللهِ بِاللهِ: وقتی بهشتيان از نعمتهاى بهشت بهره مى برند، اهل الله به راز و نياز با خدا مشغول اند. (تفسير نور)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر