تفسیر قرآن

گفتيم گروهى از قريش پس از مشاوره با يهود مدينه سه مسأله طرح كردند: مسأله روح، جریان اصحاب كهف و سرگذشت ذوالقرنين، كه پاسخ مسأله روح در سوره اسراء آمده و در این سوره بعد از بیان موسیٰ و خضر خداوند به پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد: و قريش از تو در باره ی ذوالقرنين مي پرسند، ما در اينجا بخشي از سرگذشت او را براي شما بازگو مي كنيم.

«قرن»، دو معنا دارد: يكى دوران طولانى و ديگرى به معناى شاخ حيوان، و ذوالقرنين را از آن جهت بدين وصف ناميده ‏اند كه يا حكومت طولانى داشته و يا آن كه دو رشته موى خود را مثل دو شاخ مى ‏بافته و يا روى كلاه او دو شاخك قرار داشته است. همچنين ممكن است مراد از «قرنين» شرق و غرب جهان باشد، كه چون او به تمام شرق و غرب عالم سلطه پيدا كرده بوده «ذوالقرنين» ناميده شده است.

امام على (ع) در دعاى مشلول گوید: «يا مَن نَصَرَ ذِى القَرنَينِ عَلىٰ مُلوكِ الجَبابِرَةِ: اى خدايى كه ذوالقرنين را بر شاهان ستمگر پيروز كردى.

و امام على (ع) فرموده: ذوالقرنين نشانه‏ پادشاهى و نبوّت داشته و به همه چيز، آگاهى داشته تا حقّ را از باطل بشناسد و خداوند شهرها و دل ها را تسليم او گرداند. (نورالثّقلین)

اميرالمؤمنين فرمود: ذوالقرنین پيغمبر نبود بلکه مردى بود كه خداى را دوست مى ‏داشت و خدا هم او را دوست داشت، او خيرخواه خدا بود، خدا هم برايش خير مى‏ خواست». (كمال الدّين، ص 393)

شخصى از على (ع) از ذوالقرنين پرسش نمود كه آيا پيغمبر بوده يا نه؟ فرمود: از پيغمبرتان شنيدم كه مى ‏فرمود: او بنده ‏اى بود معتقد به وحدانيت خدا و مخلص در عبادتش، خدا هم خيرخواه او بود (درّ منثور)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر