تفسیر قرآن

بعد از اين كه فرمود: «كفّار آيات و انذارهاي ما را به مسخره مي گيرند» مي فرمايد:

كيست ستمكارتر از كسي كه آيات پروردگارش به وي تذكّر دهند و او اعراض كند و خلافكاري هاي خود را به فراموشي سپارد. از آن رو، اين اشخاص به تذكّرات انبيا گوش نمي دهند، كه بر دل هاشان پرده افكنده ‏ايم تا نفهمند و در گوش هاشان سنگيني قرار داده ‏ايم تا حق را نشنوند و هر گاه به سوي هدايت دعوتشان کنی، هرگز به راه نخواهند آمد.

يعنی به خاطر اعمال زشتی كه قبلا انجام داده ‏اند، خداوند حسّ تشخيص و قدرت درك و شنيدن را از آن ها گرفته است و اين كيفر اثر مستقيم اعمال خود آن هاست.

«تذكّر» در موردی است كه انسان به مطلبی چون خدا در عمق روح و فطرتش ایمان دارد، ولی از آن غافل است و با تذكّر آگاه می شود.

امام على (ع) فرموده: هدف از بعثت انبيا یادآوری نعمت های فراموش شده‏ به مردم است: وَ يُذَكِّروهُم مَنسِىَّ نِعمَتِهِ». (نهج البلاغه، خطبه 1)

در تفسير روح المعانى گفته: جبرى مذهبان با اين آيه بر مذهب خود استدلال كرده ‏اند و قدريّه آيه قبل را دليل مذهب خود گرفته‏ اند.

فخر رازى گفته: كمتر آيه ‏اى از قرآن كريم ديده مى‏ شود، كه دلالت بر يكى از اين دو مذهب كند و آيه بعد به آن مذهب ديگر دلالت نكند و اين جز امتحانى از ناحيه خدا نيست، تا راسخين در علم از مقلّدين متمايز گردند.

اين دو دسته از آيات هر دو حق اند و لازمه ی حق بودنشان بطلان جبر و تفویض و ثبوت اختيار براى بندگان در اعمال است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر