تفسیر قرآن

و نامه اعمال را در ميان آرند؛‌ و خواهی ديد، که مجرمان از آنچه در نامه شان است هراسانند و گويند: واي بر ما، اين چه كارنامه اي است كه هر كار كوچك و بزرگ انجام داده ايم، در آن ثبت است و كرده هاي خود را آماده مي يابند؛ و پروردگار تو به كسي ظلم نمي كند؛ بلكه هر پاداش و كيفري نتيجه اعمال نيك و بد خودشان است.

از آيات قرآنی استفاده مى‏ شود، كه در قيامت سه نوع كتاب (نامه اعمال) براى انسان ها هست:

يکی كتابی كه اعمال اوّلين و آخرين در آن ثبت است، چنان كه در اين آيه فرموده: «وَ وُضِعَ الكِتابُ».

دوّم كتابى که اعمال هر امّتی در آن درج است، چنان كه در آيه 28 سوره جاثيه آمده: «كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعىٰ‏ إِلىٰ‏ كِتابِهَا: هر امّتى به كتاب و نامه اعمالش خوانده مى‏ شود

و سوّم كتابى كه براى هر انسانى جداگانه وجود دارد، چنان كه در آيه 13 سوره اسراء مى‏ خوانيم: «وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً: هر انسانى مسئوليّت اعمالش را به گردن خودش افكنده ‏ايم و براى او در روز قيامت كتاب و نامه عملى بيرون مى‏ آوريم».

پيامبر اكرم (ص) در بازگشت از جنگ حُنين، در يك صحراى خشك فرود آمد. به اصحاب فرمود: بگرديد تا هر چه از چوب و خاشاك يافتيد گرد آوريد.

اصحاب رفتند و هر كس چيزى آورد. روى هم ريختند و انباشته شد.

پيامبر (ص) فرمود: «هكَذا تَجتَمِعُ الذُّنوب، اِيّاكُم وَالمُحَقَّراتُ مِنَ الذُّنوبِ» گناهان اين گونه جمع مى‏ شوند، پس از گناهان كوچك پرهيز كنيد. (كافى، ج 2، ص 288)

امام صادق (ع) فرمودند: در روز قيامت هنگامى كه كارنامه‏ ى عمل انسان به او داده مى‏ شود، پس از نگاه به آن و ديدن آن كه تمام لحظه‏ ها و كلمه ‏ها و حركات و كارهاى او ثبت شده، همه‏ ى آن ها را به ياد مى ‏آورد، مانند اين كه ساعتى قبل آنها را مرتكب شده است، لذا مى ‏گويد: «يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لايُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لاکَبیرةً اِلّا اَحصاها». (الميزان)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر