تفسیر قرآن

گفته اند:‌ يك بار رسول اكرم (ص) در مكّه در حال سجده پيوسته مي گفت: يا رحمان يا رحيم، مشركان گفتند:‌ ببينيد اين مرد ما را سرزنش مي‏ كند، كه چرا چند خدا مي پرستيم؛ امّا خودش دو خدا مي پرستد. اين آيه در پاسخ آنها نازل شد. (مجمع البيان). و فرمود:

به مشركين بگو: چه «الله» را بخوانيد چه رحمان، هرچه بخوانيد، بهترين نام ها براي خداست.

اين بهانه گیران غافل بودند كه گاه براى يك شخص يا يك مكان اسم هاى مختلفى مى‏ گذارند كه هر كدام معرّف یکی از زواياى وجود اویند و از آنجا كه خداوند داراي صفات و كمالات متعدّد بلكه بي نهايت است، براي هر يك از صفات و كمالاتش نام مخصوصي است.

ولى از آنجا كه الفاظ ما محدود است ما جز نام های محدودی برای او نداريم؛ از اين رو، شناخت ما هم هر چه باشد محدود است.

حتّیٰ ‏پيامبر اکرم (ص) که مقرّب ترين فرد به خداوند است مى‏ فرمايد: «ماعَرَفناكَ حَقَّ مَعرِفَتِكَ».

ولی خود خداوند برای شناخت ذاتش به ما نام های بسياری در كتابش بيان فرموده است و در دعای جوشن کبير هزار و يک نام خدا آمده است. ولی از ميان اين اسماء بعضی مهم ترند؛ كه از آنها در قرآن و روايات به اسماء حسنیٰ تعبير شده است

در تفسير «فَلَهُ الاَسماءُ الحُسنيٰ» پيشوايان دين فرموده اند:‌ در هر اسمي احسن معنايش از آنِ خداست؛ از اين رو، خداوند غني است، امّا نه چون اغنيا؛‌ حيّ است نه چون جانداران، عليم است امّا نه چون علما، خلاصه براي خداي تعاليٰ از هر كمالي صرف آن و خالص آن است، كه هيچ شائبه و آميخته اي با آن نباشد.

و از آنجا كه مشركان مي گفتند: «محمّد نمازهايش را بلند مي خواند و ما از صداي او ناراحت مي شويم» در پايان آيه به پيامبر اکرم (ص) دستور مي دهد: نمازت را نه زياد بلند بخوان و نه زياد آهسته، بلكه ميان اين دو راه اعتدال را انتخاب كن. (مجمع البيان)

بنا بر آنچه در سنّت هم آمده، همه ی نمازها را نباید به جهر خواند و همه ی آن ها را هم نباید به اخفات خواند، بلكه راه ميانه اي باید در پيش گرفت‌ و آن اين كه نماز صبح و مغرب و عشاء را بلند خواند و نماز ظهر و عصر را به اخفات و آهسته.

امام صادق (ع) مي فرمايد: نماز را چندان بلند مخوان، كه اگر كسي نزد تو مشغول نماز باشد به تو مشغول گردد و چندان هم آهسته مخوان، كه صداي خود را نشنوي. (مجمع البيان)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر