سوره اسراء - آیه 88 - جزء 15
قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَن يَأْتُوا بِمِثْلِ هَٰذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا
معنای آیه
بگو: «اگر انس و جن گرد آیند تا نظیر این قرآن را بیاورند، مانند آن را نخواهند آورد، هر چند برخی از آنها پشتیبان برخی [دیگر] باشند.»
تفسیر قرآن
بعد از سخن از قرآن کریم براي بيان اعجاز و آسماني بودن آن مي فرمايد:
«بگو: اگر تمام انس و جنّ فراهم آيند، كه نظير اين قرآن را بياورند، همانند آن را نخواهند آورد، هر چند يكديگر را كمك كنند.»
اين آيه با صراحت تمام مردم ـ اعمّ از عرب و غيرعرب، دانشمندان، فلاسفه، ادبا، و نوابغ ـ را در همه اعصار به مبارزه و معارضه دعوت كرده، كه اگر مي پنداريد اين قرآن از طرف خدا نيست، بلكه ساخته و پرداخته خود پيامبر اسلام (ص) است، شما هم مانندش بياوريد و اگر نتوانستيد مانند آن بياوريد، به آسماني بودن آن و نبوّت پيامبر اسلام ايمان آوريد.
منظور از اعجاز قرآن كريم تنها از نظر لفظ و فصاحت و بلاغت نيست؛ زيرا اگر چنين بود لزومي نداشت كه بفرمايد: اگر جنّ و انس جمع شوند نمي توانند مثل آن را بياورند، بلكه بايد مي فرمود: اگر همه عرب جمع شوند نمي توانند مثل آن بياورند.
از اين رو، قرآن معجزه است از نظر انسان سازى، بحث های علمى، قانون گزاری عادلانه، تاريخ منطبق بر واقعيّات، پيشگويي های مربوط به آينده، حِکَم، مواعظ و... معجزه است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر