سوره اسراء - آیه 78 - جزء 15
أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا
معنای آیه
نماز را از زوال آفتاب تا نهایت تاریکی شب برپادار، و [نیز] نماز صبح را، زیرا نماز صبح همواره [مقرون با] حضور [فرشتگان] است.
تفسیر قرآن
بعد از بحث از توحيد و شرك، به مسأله نماز و توجّه به خدا و نيايش مى پردازد، كه عامل مؤثّرى براى مبارزه با شرك است و وسيله اى براى طرد هر گونه وسوسه شيطانى از دل و جان آدمى و مي فرمايد:
«نماز را از زوال خورشيد (ظهر) تا نهايت تاريكي شب [نيمه شب] برپادار و هم چنين قرآن فجر [نماز صبح] را؛ چرا كه قرآن فجر، مشهود فرشتگان است! »
نماز تنها عبادتى است كه به نام «قرآن» توصيف شده است. «قُرْآنَ الْفَجْر و در ميان نمازها، نماز صبح جايگاه ويژهاى دارد. «إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً»
امام باقر (ع) فرموده: «دُلوكِ شَمس» زوال آن است و «غَسَقِ الَّيل» نيمه شب، اين چهار نماز است، كه پيامبر (ع) براي مردم قرار داد و قرآن فجر نماز صبح است. (وسايل 3/115)
در روايت است: اگر نماز صبح در اوّل فجر اقامه شود، فرشتگان شب و روز هر دو آن را ثبت مى كنند. (كافى، ج 3، ص 275) و «مشهود» بودن نماز صبح نيز ممكن است به همين معنا باشد؛ يعنى هر دو گروه فرشتگان آن را مشاهده كرده و بر آن گواهى مى دهند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر