معنای آیه
به دنبال بحث هايى در مورد مشركان و منحرفان، برای اين که با توجّه به شخصيّت والايشان خود را به هر پستي از جمله پرستش بت هاي سنگي و چوبي تن در ندهند؛ مي فرمايد:
«ما فرزندان آدم را گرامي داشتيم و آن ها را با مركب هاي مختلفي چون اسب و الاغ و استر و شتر و فيل و كشتي در خشكي و دريا سير داديم و آن ها را از غذاها و ميوه هاي پاكيزه روزي داديم و آن ها را بر بسياری از مخلوقات خود برتري داديم.
تکریم در جائی است که به موجودی خصوصیّاتی داده شود، که در ساير موجودات عالم نيست و آن داشتن نعمت عقل به انسان است و سایر خصوصیّات انسان مانند نطق و استعدادهاى مختلف و آزادى اراده و نیز شناخت خدا و قدرت بر اطاعت فرمان او، و داشتن حدّ اعلای هر كمالي در ساير موجودات هم از برکت داشتن عقل در وی است.
امام علي (ع) فرموده: خدا خلق عالم را سه گونه آفريد: فرشتگان، حيوانات و انسان. فرشتگان عقل دارند بدون شهوت و غضب، حيوانات مجموعه اي از شهوت و غضبند و عقل ندارند؛ امّا انسان مجموعه اي است از هر دو، اگر عقلش بر شهوتش غالب شود، از فرشتگان برتر است؛ و اگر شهوتش بر عقلش چيره گردد، از حيوانات پستتر. (نورالثّقلين)
آری، انسان ها از نظر قوّه و استعداد از موجودات ديگر از جمله فرشتگان برترند، حال اگر از اين استعداد خود استفاده نكنند و سقوط نمايند، مربوط به خودشان است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر