سوره اسراء - آیه 60 - جزء 15
وَإِذْ قُلْنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِالنَّاسِ ۚ وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ ۚ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْيَانًا كَبِيرًا
معنای آیه
و [یاد کن] هنگامی را که به تو گفتیم: «به راستی پروردگارت بر مردم احاطه دارد.» و آن رؤیایی را که به تو نمایاندیم، و [نیز] آن درخت لعنت شده در قرآن را جز برای آزمایش مردم قرار ندادیم؛ و ما آنان را بیم میدهیم، ولی جز بر طغیان بیشتر آنها نمیافزاید.
تفسیر قرآن
در اين آيه براي دلداري پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد:
«پروردگارت بر مردم احاطه دارد و مي داند بعضي به بهانه هاي مختلف از ايمان آوردن شانه خالي مي كنند. و آن رؤيايي كه به تو نشان داديم و نيز آن درخت نفرين شده در قرآن را تنها براي آزمايش مردم بود؛ و ما آن ها را مي ترسانيم، هر چند اين بيم دادن و انذار ما جز سبب طغيان عظيم آن ها نخواهد شد.
رسول خدا (ص) فرمود: در خواب ديدم كه بنى اميه در همه شهرها بر فراز منبرها برآمده اند و اين كه به زودى بر شما سلطنت مى كنند و شما ايشان را بدترين ارباب خواهيد يافت، آن گاه رسول خدا (ص) از آن به بعد در اندوه عميقى فرو رفت و بدين جهت خداى تعالى اين آيه را فرستاد: «وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ». (در منثور)
چون پيامبر (ص) در خواب ديد بني اميّه به صورت ميمون هايي از منبرش بالا و پايين مي روند بسيار ناراحت شد؛ خدا به آن حضرت وحي کرد غم مخور، دنيايي است كه به دست مي آورند و در آخرت بهره اي ندارند. (تفاسير کبير، درّ منثور و برهان)
عايشه روزى به مروان حكم گفت: از رسول خدا (ص) شنيدم كه به پدرت و جدّت مى فرمود: شمائيد آن شجره ملعونه در قرآن. (درّ منثور)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر