سوره نحل - آیه 125 - جزء 14
ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ ۖ وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ
معنای آیه
با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن و با آنان به [شیوهای] که نیکوتر است مجادله نمای. در حقیقت، پروردگار تو به [حال] کسی که از راه او منحرف شده داناتر، و او به [حال] راهیافتگان [نیز ]داناتر است.
تفسیر قرآن
در پايان سوره، خداوند دستوراتی اخلاقي به پيامبرش مي دهد؛ و در اين آيه که از غرر آيات قرآن کريم است می فرمايد:
مردم با حكمت و موعظه نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با آن ها به نيكوترین شیوه بحث كن؛ پروردگارت بهتر مي داند، چه كسي از راه او منحرف شده است و چه كساني هدايت يافته اند.
حكمت حجّتي است، كه حقّ را نتيجه دهد، موعظه بياني است به صلاح شنونده، كه نفس او را نرم و قلبش را به رقّت آرد و جدال دليلي است، كه خصم را از مدّعايش منصرف كند؛ چه آنچه مورد قبول خصم است گرفته و با همان دعويش را رد كنيم.
از مقيّد ساخت موعظه به «حسنه» بر می آيد، که موعظه دو گونه است:
نيکو و غير نيکو.
موعظه نيکو آن است، که از خشونت، برتری طلبی و تحقير طرف به دور باشد؛ همچنين زيبايی موعظه از جهت حسن اثر آن در احياء حق مورد نظر است و حسن اثر وقتی است كه:
اوّلاً، واعظ خودش به آنچه وعظ می كند معتقد باشد،
ثانياً، در وعظ خود آن قدر حُسن خلق نشان دهد، كه كلامش در قلب شنونده مورد قبول بيفتد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر