معنای آیه
خدا مَثَل ديگري می زند: دو مرد كه يكي گنگ است و توان هيچ کاری ندارد و سربار خواجه خويش است، به هر سو که روانه اش کند سودی حاصل نکند؛ آيا چنين کسی با خدايي كه به عدل فرمان مي دهد و بر جادّه صاف و صراط مستقيم است، برابر است؟
هیچ عاقلی ترديد ندارد، كه شخص دوّم برتر از شخص اوّل است. و با همين بيان هم ثابت می شود، اين بت های سنگی و چوبى که مشرکين ولی و معبود خود گرفته اند و توانايی راهنمايی خويش را ندارند، تا چه رسد به اين كه غير خود را هدايت كنند، با خدای تعالیٰ كه خود بر صراط مستقيم است و خلق خود را هم از راه ارسال رسل و تشريع شرايع به آن راه هدايت مى كند، به هيچ وجه برابر نيستند.
امام (ع) در تفسير: «هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَ مَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ» فرمود: چطور با هم برابرند و حال آن كه كسى كه امر به عدل مى كند اميرالمؤمنين و ائمه (ع) هستند؟ (تفسير قمی)
امام باقر (ع) در تفسير: «هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَمَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ» فرمود: مقصود على بن ابى طالب (ع) است، او بر صراط مستقيم است». (تفسير برهان)
اين دو روايت از باب جرى، يعنى تطبيق مصاديقى بر يک كلّى اند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر