تفسیر قرآن

و از ناگواري خبري كه به او داده اند،‌ از قبيله اش متواري مي گردد و همچنان در فكر است، كه اين ننگ دخترداری را بپذيرد، يا او را زنده به گور كند و خود را از داشتن ننگ دختر خلاص نمايد؟ وه، چه بد قضاوت مي كنند.

شروع عمل زشت دختركشي از آنجا آغاز شد، كه در جنگي ميان بني تميم با كسراي ايران عدّه اي از زنان قبيله كه اسير شده بودند، به اسيري به دربار كسرا بردند. بعد از مدّتي كه ميان دو طرف صلح شد و قرار شد اسيران را برگردانند، بعضي از دختران اسير از برگشتن خودداري كردند.

مردان قبيله غضبناك شدند و تصميم گرفتند از اين پس دخترانشان را زنده به گور كنند و همين كار را كردند. قبايل ديگر هم به تدريج از آن ها ياد گرفتند و رفته رفته دختركشي رسم شد. (الميزان)

دلايل تنفّر اعراب جاهلی از دختر عبارت بودند از: نداشتن نقش اقتصادى و توليدى. قدرت جنگ ودفاع نداشتن و به اسارت رفتن دختران و مورد تجاوز دشمن قرار گرفتن. نان آور بودن پسر و نان خور بودن دختر.

گفته اند: مردي به خدمت پيامبر (ص) آمد و عرض كرد: آيا اگر من گناه بزرگي كرده باشم براي من توبه هست؟ پيامبر (ص) فرمود: خداوند توّاب و رحيم است. گفت: گناه من خيلي بزرگ است. فرمود: واي بر تو، هر قدر گناه تو بزرگ باشد، عفو خدا از آن بزرگ تر است.

گفت: من در جاهليّت به مسافرت رفته بودم، بعد از چهار سال كه برگشتم دختري در خانه ام ديدم. گفتم: اين دختر كيست؟ زنم از ترس گفت: دختر همسايه است. و چون به خانه اش نرفت، جريان را از همسرم پرسيدم، گفت: اين دختر خودمان است.

شب را با ناراحتي به سر بردم و چون صبح شد، دختر را بيدار كردم و او را با خود به نخلستان بردم و حفره اي كندم و او به من كمك كرد، وقتي كه حفره آماده شد، او را به درون حفره افكندم، با دست چپم او را گرفتم تا بر نخيزد و با دست راست بر وي خاك ريختم و او پيوسته دست و پا مي زد و مي گفت: پدر جان، با من چه مي كني؟

در اين هنگام مقداري از خاك به ريشم پاشيد و او دستش را دراز كرد و آن را پاك كرد، ولي من همچنان قساوتمندانه خاك بر روي او ريختم، تا در زير خاك دفن شد.

پيامبر (ص) درحالي كه سخت ناراحت شده بود فرمود: اگر نه اين بود كه رحمت خدا بر غضبش پيشي گرفته، لازم بود زودتر انتقام از تو بگيرد. (تفسير نمونه به نقل از القرآن يواكب الدّهر 2/214)

قيس بن عاصم از رؤساي بني تميم نيز چون جريان زنده به گور كردن سيزدهمين دخترش را براي پيامبر (ص) نقل كرد، آن حضرت در حالي كه اشك مي ريخت فرمود: «مَن لايَرحَمُ لايُرحَم: كسي كه رحم نكند به او رحم نخواهد شد». (يحييٰ نوري، جاهليّت و اسلام، ص 632)

نه فقط در عربستان بلكه در ميان هيچ ملّتي زن ارزش نداشت. زن نه فقط از ارث محروم بود، بلكه خود هم به عنوان ارث و كالا به پسران و برادران متوفّي مي رسيد؛

ولي اسلام با همه اين بي عدالتي ها و خرافه ها در ابعاد مختلفش به مخالفت برخاست؛ خود پيامبر اكرم (ص) به دخترش حضرت زهرا (س) سيدّة نساء العالمين بسيار احترام مي كرد و حتّیٰ دستش را مي بوسيد و در برگشت از سفر ابتدا از او ديدار مي كرد.

قرآن کریم شديداً‌ دختركشي را محكوم كرد و فرمود: وَ اِذَا المَوءُودَةُ سُئِلَت؛ بِأَيِّ ذَنبٍ قُتِلَت: آن گاه كه از دختر زنده به گور سؤال شود:‌ به كدام گناه كشته شده؟‌ (تكوير 8)

پيامبر اکرم (ص) فرمود: چه فرزند خوبي است دختر، هم پرمحبّت است، هم كمك كار، هم مونس است و هم پاك و پاك كننده». (وسائل 15/100)

خداوند نيز نسل پيامبرش را از دخترش فاطمه زهرا (س)قرار داده است.

امام صادق (ع) به مردى كه از تولد دخترش ناراحت بود فرمود: آيا تو بهتر مى‏ دانى يا خدا؟ گفت: خدا، امام فرمود: خداوند نيز آنچه را براى تو بهتر بوده، انتخاب كرده و به تو دختر داده است. (وسائل، ج 15، ص 103)

هر چند متأسّفانه با گذشت قرن ها از ظهور اسلام، هنوز در جوامع غربي زن به صورت يك وسيله خاموش كردن شهوت و يا ابزاري براي تبليغ كالاهاست.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر