معنای آیه
بعد از بيان سجده اجسام سايه دار به سجده جنبندگان پرداخته می فرمايد: آيا اين مشركين نمي بينند، آنچه در آسمان ها و در زمين از جنبندگان و فرشتگان است، همگي بدون هيچ تكبّري برای خدا انقياد ذاتی، كه همان حقيقت سجده است، دارند؟ [پس آدمیان هم باید خداى تعالىٰ را پرستش و سجده نمایند.]
اين آيه دلالت دارد بر اين كه در غير كره زمين از كرات آسمان نيز جنبندگانى هستند، كه در آنجا مسكن داشته و زندگى مى كنند.
در حديثى از پيامبر اکرم (ص) مى خوانيم: «خداوند فرشتگانى دارد، كه از آغاز آفرينش آن ها تا روز رستاخيز براى خدا سجده مى كنند و در آن روز سر از سجده بر مى دارند و مى گويند: ماعَبَدناكَ حَقَّ عِبادَتِكَ: ما حق عبادت تو را انجام نداديم». (تفسير نمونه)
اصولاً از آنجا كه همه مخلوقات تسليم قوانينی هستند، که خدا برای آن ها قرار داده، در حقيقت همه در پيشگاه او سجده مى كنند و بيانگر علم و قدرت و بی نيازى اويند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر