معنای آیه
رسول اكرم (ص) برای هدايت مردم بسيار خود را به زحمت می انداخت، اين آيه با ستودن آن حضرت مي فرمايد: هر قدر براي هدايتِشان تلاش كني فايده اي ندارد؛ زيرا خدا نمی خواهد كسي را كه به اختيار گمراهی در پيش گرفته، هدايت كند و براي گمراهان هيچ ياوري نيست؛ زيرا آنان با اختيار خويش کفر را بر ايمان برگزيده اند.
تعبير «مالَهُم مِن ناصِرينَ» دليلی بر نفی جبر است؛ زيرا ناصر در جايی است كه جوششی از درون انسان باشد و نقش ديگری كمك او باشد.
و نيز از تعبير «مالَهُم مِن ناصِرينَ» بر می آيد، که برخلاف نظر معتزله و اکنون وهّابيّون در قيامت ياری کنندگان و شفاعتگران بسياری مانند فرشتگان، صدّيقان، شاهدان و صالحان هستند؛ ولی هيچ يک از آن ها از مشرکان شفاعت نمی کنند و آن ها را ياری نمی نمايند.
ضلالت، وقتى ضلالت است كه در برابرش هدايتى باشد كه اين نسبت به آن ضلالت باشد يعنى كمالى كه در هدايت است فاقد باشد و در اين صورت مسلم است كه به خاطر آن فقدان كمال، ضلالت شده، پس ضلالت امرى عدمى است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر