تفسیر قرآن

بعد از بيان توحيد ربوبيّت و اقامه حجّت عليه مشركين و انذار آنان به آوردن عذاب و تنزيه خداى سبحان از شرك، از این آیه تا آیه 40 به بيان عيب هاى مشركين و صفات بد آنان، كه همه ناشى از انكار توحيد است و مانند سخنان باطل و استكبارشان در برابر خدا و استهزاء آيات او و انكار حشر و نيز بيان بطلان سخنانشان و تهديد آن ها به عذاب دنيوى و هشدارشان از عذاب روز مرگ و روز قيامت و... می پردازد.

گفته اند: این آیه در باره مقتسمين (تبعيض‏گران) نازل گرديده است. آنها که 16 نفر بودند به چهار گروه تقسيم شدند و هر گروه چهار نفرى بر سر راه مردم در يكى از جاده‏ هاى مكّه در ايّام حج ايستادند تا وقتی مردم وارد مکّه شوند، آنها را نسبت به قرآن و اسلام بدبين سازند و بگويند دین محمّد همان افسانه ‏هاى دروغين پيشينيان است. (مجمع البیان)

چون قبلاً فرمود: «مستكبران به مبدأ و معاد ايمان نمي آورند»‌ در اين آيه مي فرمايد:‌ وقتي به اين ها گفته مي شود: پروردگار شما چه چيز نازل كرده؟ در پاسخ می گويند: اين ها وحي الاهي نيست؛ بلکه همان افسانه ‏هاي پيشينيان است، كه برای سرگرمی عوام النّاس ساخته شده است.

اين سخن قرآن كريم مثل همه ی سخنانش براي همه ی دوران ها از جمله دوران ماست؛ چنانچه امروزه هم مستكبران براي گمراه ساختن توده هاي مردم، علمي درست كرده اند به نام «جامعه شناسي دين»‌ و در آن با مسلّم دانستن اين مطلب، كه دين يك پديده ی اجتماعي و زاييده جهل و ترس بشر است می گویند: داستان هاي انبيا و اوليا، كه در تورات و قرآن آمده، حقيقتي ندارند، بلكه افسانه هايي است، كه مذهبيّون در اين مورد ساخته اند.»؛

ولي این ها با اديان ساختگي برهمايي و بودايي و مانوي و مزدكي و حتّیٰ اديان تحريف شده ی يهوديّت و نصرانيّت و زردشتيّت كاري ندارند؛ بلكه تنها با دين اسلام آن هم شاخه ی اصليش يعني تشيّع مخالفت دارند، كه انسان ها را عليه استعمار به مبارزه دعوت مي كند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر