معنای آیه
بعد از نفى شرك، براى توجّه به خداوند يكتا از دو راه وارد مى شود:
نخست از طريق دلائل عقلى به وسيله نظام شگرف آفرينش و عظمت خلقت
و ديگر از طريق عاطفى و بيان نعمت هاى گوناگون خداوند نسبت به انسان، تا حسّ شكرگزارى او تحريك گردد و سرانجام وى را به خدا نزديك سازد.
در آغاز مى فرمايد: خداوند آسمان ها و زمين را به حق آفريد». چه مخلوقات داراي نظم و نظام شگرف و پيچيده و نيز اهدافي عالي هستند كه هر عقلي را به اعتراف در مورد آفريننده ناظم دانا و تواناي آنها معترف مي سازد؛ بنابراين، خدا برتر از آن است كه مشرکين بت هايی كه قادر به خلق كوچك ترين موجودي نيستند، شريک او قرار دهند.
لازمه به حق بودن خلقت آسمان ها و زمين اين است كه براى باطل خلق نشده باشند و حتىٰ كوچك ترين باطل در آن ها راه نداشته باشد، از این رو جمله را به منزّه بودن خدا از شركائى كه برايش تراشيده و آن ها را براى شفاعت به درگاه او مى خواندند، ختم نموده است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر