سوره فجر - آیه 1 - جزء 30
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ وَالْفَجْرِ
معنای آیه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ سوگند به سپیده دم
تفسیر قرآن
سوره فجر مكّي است و 30 آيه دارد. در این سوره بعد از سوگندهايي، تعلّق به دنيا از آن رو كه سبب طغيان وكفران است، مذمّت شده و دنياپرستان طغيانگر را به عذاب هاي سخت تهديد مي كند.
پيامبر اكرم (ص) فرموده: كسي كه سوره فجر را در شب هاي ده گانه (ده شب اوّل ذي حجّه) بخواند، خداوند گناهانش را مي آمرزد؛ و كسي كه آن را در ساير ايام بخواند، براي قيامتش روشنائي خواهد بود. (مجمع)
امام صادق (ع) فرموده: هر كس سوره ی فجر را در هر نماز واجب و مستحب بخواند، در قيامت در درجه ی حسين بن علي(ع) خواهد بود؛ چون سوره ی اوست. (مجمع)
ولي اين پاداش ها براي كسي است كه بر اساس سوره خودسازي کند.
در آغاز اين سوره پنج سوگند به آيات الاهي ياد مي كند، نخست مي فرمايد: به نام خداوند بخشنده مهربان؛ سوگند به سپيده دم. يعنی طلوع فجر يا صبح صادق.
بعضي صبح را شامل هر روشنايي همچون درخشيدن اسلام بعد از ظلمت جاهليّت و درخشيدن قيام امام حسين (ع) در ظلمت بيداد ديوسيرتان بني اميّه و انقلاب مهدي (عج) در ظلمت جور آخرالزّمان و حتّیٰ جرقه ی بيدار باش در دل گنهكاران دانسته اند.
«فجر» به معناى شكافتن است و مراد از آن، شكافتن تاريكى با سپيده دم است كه زمان مقدّس و با ارزشى است و در آن هنگام، جنبنده ها به تكاپو مى افتند و صبح و روز تازه اى را آغاز مى كنند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر