تفسیر قرآن

طبق آيه : «وَاختارَ موسیٰ مِن قَومِهِ سَبعينَ رَجُلاً لِميقاتِنا، فَلَمّا اَخَذَتهُمُ الرَّجفَة» کشته شدن همه هفتاد نفری، که با موسیٰ (ع) به کوه طور رفته بودند، آن حضرت را سخت ناراحت کرد؛ زيرا معلوم بود که بنی اسرائیل دنيا را بر او تيره و تار خواهند کرد؛ لذا از خدا تقاضای بازگشت آن ها به زندگی کرد و خدا هم تقاضای او را پذيرفت؛ از اين رو، می فرمايد: «سپس شما را بعد از مرگتان برانگيختيم؛ باشد كه شكرگزار باشيد».

بعضي گفته اند: در اثر صاعقه تعدادي از بني اسرائيل مردند و با دعاي موسيٰٰ (ع) يا ترحّم خدا دوباره زنده شدند. ولي بعضي ديگر گفته اند: بي هوش شدند و آن گاه به هوش آمدند؛ زيرا اگر مرده بودند، مناسب بود به جاي «أَخَذَتکُمُ الصّاعِقَةُ» بگويد: «قَتَلَتکُمُ الصّاعِقَةُ: صاعقه شما را کشت» و اگر مرده بودند به جاي «بَعَثناکُم: شما را برانگيخت» مناسب بود بگويد: «اَحياکُم: شما را زنده کرد» در آيه 143 اعراف هم آمده: «فَلَمّا اَفاقَ: وقتي موسیٰ به هوش آمد» و در آيه 155 همين سوره اعراف به جاي «اَخَذَتکُمُ الصّاعِقَةُ»، «فَلَمّا اَخَذَتهُمُ الرَّجفَةُ» آمده و رجفه زلزله ی شديد است و زلزله خودش کشنده نيست، بلکه اگر شديد باشد ممکن است بي هوش کند.

امام رضا (ع) فرمود: بني اسرائيل به موسیٰ (ع) گفتند: هرگز نمي پذيريم تو هم سخن خدا باشي، مگر اين که ما نيز کلام خدا را بشنويم. پس موسيٰ هفتاد نفر از آنان را برگزيد و به ميقات برد؛ ولي آنان پس از شنيدن کلام خدا از شش جهت، گفتند: هرگز نمي پذيريم اين کلام خدا باشد، مگر اين که او را آشکارا ببينيم؛ پس صاعقه آنان را فراگرفت. (صافي)

ضمناً آيات مزبور اوّلاً، هشداری است به اهل کتاب بلکه همه ی غيرمسلمان ها، که بدانند اگر با آمدن معجزه ی عظيم قرآن، به اسلام ايمان نياورند، عاقبت تلخی در انتظارشان است. ثانياً، هشداری است به يهود، که ايمان نياوردن شما به اسلام نه به اين جهت است، که دلايل حقّانيّت اسلام ـ مخصوصاً قرآن کريم ـ ناکافی است، بلکه بدان خاطر است، که شما همچون اسلافتان مردمی لجوج و بهانه جو هستيد. ثالثاًً، تسکينی برای پيامبر اسلام (ص) باشد، که بداند همه انبيا و از جمله موسیٰ (ع) هم گرفتار افراد نادان و لجوجی چون تو بودند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر