معنای آیه
روز قيامت كه کفّار از نتايج شوم انكارشان از قرآن كريم و اسلام آگاه گردند، پشيمان گشته و آرزو مي كنند: اي كاش به پيامبر اسلام (ص) و وحي بودن قرآن كريم ايمان آورده بودند.
پيامبر اكرم (ص) فرموده: در قيامت كفّار به مسلمين گرفتار در جهنّم گويند: شما نيز مانند ما دوزخي شديد و اسلام شما را نجات نداد. و چون مسلمين بعد از مدّتي كه به خاطر گناهانشان در دوزخ ماندند و آن گاه نجات يافتند و كّفار براي هميشه در دوزخ ماندند، مي گويند: اي كاش ما هم مسلمان بوديم. (مجمع البيان و تفسير طبري)
و به نقل علی بن ابى طالب (ع) رسول خدا (ص) فرمود: موحّدين هر امّتى كه مرتكب گناهان كبيره شده اند در صورتى كه توبه نكرده و پشيمان نباشند داخل جهنّم مى شوند. بعضى يك ماه در آتشند و بعضى يك سال، ولى سرانجام بيرون مى آيند و طولانى ترين توقّف ايشان به قدر عمر دنياست از روزى كه خلق شده تا روزى كه فانى گردد. (درّ منثور)
به نقل جابر بن عبد الله انصارى رسول خدا (ص) فرمود: مردمى از امّت من به جرم گناهانشان عذاب مى شوند و هر قدر كه خدا بخواهد در آتش خواهند بود، آن گاه مشركين در آنجا ايشان را سرزنش مى كنند و مى گويند چرا ايمان و تصديق شما سودى برايتان نداشت در نتيجه هيچ موحّدى نمى ماند، مگر آن كه خداوند از آتش بيرونش مى آورد. (درّمنثور)
امام صادق (ع) فرموده: «يُنادى مُنادٍ يَومَ القيامَةِ يَسمَعُ الخَلائِق اَنَّهُ لايَدخُلِ الجَنَّةُ اِلّا مُسلِمٍ؛ فَثَمَّ يَوَدُّ سائِرِ الخَلائِقِ اِنَّهُم كانوا مُسلِمين: روز قيامت ندا داده شود: امروز جز مسلمان كسي داخل بهشت نخواهد شد، آن هنگام غيرمسلمان ها آروز مي كنند كاش مسلمان بودند. (مجمع)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر