سوره ابراهیم - آیه 37 - جزء 13
رَّبَّنَا إِنِّي أَسْكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا الصَّلَاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِّنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُم مِّنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ
معنای آیه
پروردگارا، من [یکی از] فرزندانم را در درّهای بیکشت، نزد خانه محترم تو، سکونت دادم. پروردگارا، تا نماز را به پا دارند، پس دلهای برخی از مردم را به سوی آنان گرایش ده و آنان را از محصولات [مورد نیازشان] روزی ده، باشد که سپاسگزاری کنند.
تفسیر قرآن
وقتي خداوند به ابراهيم، اسماعيل از كنيزش هاجر را به او داد، همسرش «ساره» نتوانست از حسادت وجود آن ها را تحمّل كند؛ از اين رو، از ابراهيم خواست آن ها را از نظرش دور دارد و ابراهيم (ع) هم آن ها را به فرمان خدا به سرزمين مكّه برد و چنين دعا كرد:
«پروردگارا، من بعضي از فرزندانم را در سرزمين بي آب و علفي در جوار خانه ی مكرّم تو ساكن ساختم، تا نماز به پاي دارند؛ پس دل هايي از مردم را متوجّه آن ها ساز و مهر آن ها را در دلشان افكن و آن ها را از انواع ميوه ها بهره مند كن، شايد شكرگزار باشند.
ابراهيم هدف از اسکان ذريّه اش در مکّه را علاوه بر بازسازی کعبه، برپايي خيمه ی دين را، که مهم ترين رکن آن اقامه نماز است، اعلام کرد؛ زيرا در پرتو نماز مردم از هر گونه شرک و طغيانگری پاک شده و خانه خدا منشأ برکت و مرکز توحيد خواهد شد.
اميرمؤمنان (ع) فرمود: گرايش دل هاي مردم به ما دعوت ابراهيم (ع) است. (تفسیر صافي)
و امام باقر (ع) فرمود: ما بقيّه ذرّيّه ابراهيم هستيم و دعوت او خصوصاً براي ما بود. (تفسیر قمي)
كعبه در منطقه اى بى آب و علف قرار گرفت تا مردم به واسطه ى آن آزمايش شوند. چنان كه امام على (ع) در خطبه قاصعه فرمود: اگر كعبه در جاى خوش آب و هوايى بود، مردم براى خدا به زيارت آن نمى رفتند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر