معنای آیه
وقتي پيامبران مي ديدند با وجود تمام كوششان باز ممکن است عن قريب كفّار و مشركين بر مؤمنان غلبه يابند، از خدا تقاضاي ياري مي طلبيدند و خدا هم دعايشان را اجابت مي كرد و هر زورگوي لجوجي ناكام مي شد.
پيامبراکرم (ص) فرمود: جبار عنيد كسى است كه از گفتن «لااله الّا الله» ابا كند». (نورالثقلين)
و امام باقر (ع) فرموده: عنيد كسى است كه از حق روى گردان باشد» (نورالثّقلين)
روزى وليد بن يزيد بن عبد الملك حاكم جبّار اموى براى پيش بينى آينده اش به قرآن تفأل زد، اتّفاقاً اين آيه آمد: «وَاسْتَفْتَحُوا وَخابَ كُلُّ جَبّارٍ عَنِيدٍ: پیامبران از خدا یاری خواستند و هر زورگوي لجوجي ناكام مي شد» عصبانى شد، قرآنى را كه در دستش بود پاره كرد و اين اشعار را سرود:
أ تُوعَدُ كُلُّ جَبّــــارٍ عَنيدِ؟ فَها اَنَا ذاكَ جَبّارٍ عَنيدٍ!
اِذا ماجِئتَ رَبَّكَ يَومِ حَشرٍ فَقُل يا رَبِّ مَزِّقنى الوَليدِ!
«آيا هر جبّار عنيد را تهديد مى كنى؟ من نيز همان جبار عنيدم. چون پروردگارت را روز رستاخيز ملاقات كردى، بگو: خداوندا، وليد مرا پاره پاره كرد».
امّا چيزى نگذشت كه به وسيله دشمنانش به بدترين صورتى كشته شد و سرش را بريدند، ابتدا بر بام قصرش و سپس از آنجا برداشته بر دروازه شهر آويختند. (تفسير قرطبى)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر