تفسیر قرآن

و انبيا در جواب کفّار که گفتند «ما نسبت به آنچه شما ما را بدان مي خوانيد، ترديد داريم»‌ گفتند: «آيا در وجود خدا، آفريننده آسمان ها و زمين ترديد هست؟»

چه عقل به طور بديهي حكم مي كند، هر پديده اي پديد آورنده اي دارد؛ و پديده بودن آسمان ها و زمين از سراپاي آن ها هويداست؛ بنابراين، در وجود خدايي كه پديدآورنده آسمان ها و زمين است،‌ ترديدي نیست..

شكى كه زمينه تحقيق و قبول حقيقت شود، شكّ سازنده و مفيد است، ولی منشأ شك كفّار در حقّانيّت دين، بدبينى و لجبازى است.

توضیح آن که ما به روشنی می فهمیم موجودات پیرامونمان هم محدودند و هم قائم به ذاتشان نيستند، وگرنه دستخوش دگرگونى نمى‏ شدند و نابودی نمى‏ گشتند؛

بنابراین، هم وجودشان و هم آثارشان از ديگرى است و آن ديگرى همان كسى است كه ما خدايش مى ‏ناميم؛ ولی خود او، موجودى بدون حدّ است، وگرنه او هم محتاج به مافوقى بود كه او را محدود كرده باشد

و نيز مى‏ فهميم كه او یکتاست، چون كسى كه در حد نمى‏ گنجد، متعدّد هم نمى ‏شود و باز مى‏ فهميم كه او با يكتائیش، تمامى امور را همان طور كه ايجاد كرده تدبير هم مى ‏كند، زيرا او مالك وجود و همه امور مربوط به آنهاست و كسى در هيچ چيز شريك او نيست.

آن گاه می فرمايد: خدا با ارسال پيامبران، شما را دعوت مي كند، تا گناهانتان را ببخشايد و اجل شما را تا موعد مقرّري به تأخير اندازد، تا با تمام توان راه تكامل خويش را بپيماييد.

هر چند باز كافران مي گفتند: «شما جز بشري مثل ما نيستيد و مي خواهيد ما را از آنچه نياكانمان مي پرستيدند باز داريد؛ اگر راستگوييد، دليل روشني براي ما در مورد توحيد و معاد و نبوّت خود بياوريد.

امام صادق (ع) فرمود: گاهي انسان گناه مي كند و از اعمال نيكي چون نماز شب باز مي ماند. كار بد در فناي انسان از كارد در گوشت سريع تر اثر مي كند. (سفينة البحار 1/488)

و امام صادق (ع) فرموده: افراد با گناه بيشتر مي ميرند تا با اجل طبيعي؛‌ و نيز افراد با نيكي بيشتر مي زيند، تا عمر معمولي. (سفينة البحار 1/488)

بنا بر اين آيه ايمان به دعوت انبيا و عمل به برنامه ‏های آن ها «اجل معلّق» را از انسان برطرف می کند، که عمرش تا «اجل مسمیٰ» ادامه يابد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر