تفسیر قرآن

آن هايي كه ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند، هم در دنيا زندگي نيكو دارند و هم عاقبت و سرانجامشان در دنياي ديگر نيكوست.

رسول خدا (ص) فرمود: وقتي به معراج رفتم، جبرئيل از درخت طوبيٰ ميوه اي چيد و به من داد. من آن را خوردم، خداوند آن را به پشت من منتقل كرد؛ وقتي به زمين آمدم با خديجه همبستر شدم و او به فاطمه باردار شد و از آن به بعد هيچ وقت فاطمه را نديدم، مگر آن كه بوي درخت طوبيٰ را از او استشمام كردم. (الميزان)

رسول خدا (ص) به فاطمه (س) فرمود: اى فاطمه بشارتى از ناحيه پروردگارم در خصوص برادرم و پسر عمويم به من رسيده و آن اين است كه خداوند فاطمه را به على تزويج كرده و به رضوان خازن بهشت دستور داد تا درخت طوبى را تكان دهد، و آن به عدد دوستداران اهل بيت من رقعه‏ هايى حمل كرد،

پس ملائكه‏ اى از نور خلق كرد، و به هر ملك خطى و رقعه‏ اى داد، و چون قيامت بپا شود و اهلش جابجا شوند دوستدارى از دوستداران ما نمى‏ ماند مگر آنكه يكى از آن رقعه ‏ها را به او مى ‏دهند، كه سند برائت از آتش دوزخ است». (خرائج به نقل المیزان)

به نقل امّ سلمه و سلمان فارسى و على بن ابى طالب (ع) رسول خدا (ص) فرموده: وقتى خداوند ملائكه را بر تزويج فاطمه به على بن ابى طالب گواه گرفت، دستور داد تا درخت طوبىٰ بار خود را نثار كند و آنچه از زيور و زينت داشت فرو ريزد. درخت طوبى آنچه را داشت نثار كرده، ملائكه و حور العين آن ها را جمع كردند تا به يكديگر هديه داده و تا قيامت به يكديگر افتخار نمايند. (تفسير برهان)

امام صادق (ع) فرمود: طوبىٰ درختى است كه ريشه ‏اش در خانه على در بهشت است و در خانه هر مؤمنى يك شاخه از آن وجود دارد. (مجمع)

ثعلبي از اهل سنّت از پيامبر (ص) نقل كرده ، که فرمود: طوبيٰ درختي است در بهشت، كه ريشه اش در خانه علي و شاخه هايش بر اهل بهشت سايه افكنده است.

پرسيدند: يا رسول الله، قبلاً فرمودي: ريشه اش در خانه من و شاخه هايش روي سر اهل بهشت است؟ فرمود: آري، خانه من و علي در بهشت يكي است و يك جاست. (تفسير برهان)

«علّامه ی طباطبايي» مي فرمايد: در معنای طوبیٰ روايات بسياري از طرق شيعه و اهل سنّت آمده و از ظاهر آن ها بر مي آيد، كه در مقام تفسير آيه نبوده، بلكه ناظر به بطن آيه اند؛

چون حقيقت معيشت طوبيٰ همان ولايت خداي سبحان است، كه از اين امّت علي (ع) صاحب آن ولايت و اوّلين گشاينده ی باب آن است و مؤمنين اهل ولايت، اَتباع و پيروان اويند و خانه او در بهشت نعيم، كه بهشت ولايت است با خانه رسول خدا (ص) يكي است و اختلافي ندارند. (الميزان)

رسول خدا (ص) در ضمن حديث معراج فرمود: درختى ديدم كه هرگاه پرنده ای تا هفتصد سال پر بزند، دور آن را نمى‏ پيمايد و در بهشت هيچ منزلى نيست مگر آن كه از آن درخت يك شاخه در آن خانه سركشيده از جبرئيل پرسيدم اين چه درختى است؟ گفت درخت طوبىٰ است، كه خداى تعالىٰ فرموده: «طُوبىٰ‏ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ.» (تفسير قمى)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر