تفسیر قرآن

«خدا روزي را براي هر كه خواهد وسعت دهد يا تنگ گيرد و اينان به زندگي دنيا دل خوش كرده اند؛ در حالي كه زندگي دنيا در برابر آخرت جز متاعي اندك نيست».

يعني كساني كه به خاطر درآمد بيشتر در زمين فساد مي كنند و عهد الاهى را مى‏ شكنند، بدانند با اين كارهاشان نمي توانند روزي خود را زيادتر كنند، بلكه تنها عذاب اخروي براي خود فراهم مي كنند. روزى و كم و زياد آن دست به خداست و به هر صورت متاعى است زودگذر، آنچه بايد روى آن حساب كرد، همان سراى ديگر و سعادت ابدى است.

گرچه در اين آيه، توسعه و تنگى رزق به خدا نسبت داده شده، امّا بديهى است كه كارهاى خداوند از روى مصلحت و حكمت است.

چنان كه امام علی (ع) در دعاى كميل به درگاه خدا عرض می کند: «اَللّهُمَّ اغفِر لِىَ الذُّنوبَ الَّتي تُغَيِّرُ النِّعَم: خداوندا، گناهانى كه نعمت‏ها را دگرگون مى ‏سازد بر من ببخشاى.

اراده خدا در زمينه وسعت و تنگي رزق، شرايطي دارد، ازجمله تلاش و اخلاص سبب وسعت رزق و تنبلي و نيّت سوء سبب تنگي رزق است.

امام علي (ع) فرمود: «اِنَّ الاَشياءَ لَمَا ازدَوَجَت، اِزدَوَجَ الكَسَلُ وَالعَجزُ فَنَتَجا بَينَهُمَا الفَقرُ: هنگامي كه موجودات در آغاز با هم جفت شدند، تنبلي و ناتواني با هم جفت شدند و نتيجه آن ها فقر شد. (وسايل 12/38)

و امام كاظم (ع) فرمود:‌ خدا بنده پرخواب و بيكار را مبغوض دارد. (وسايل 12/37)

و امام صادق (ع) فرموده: در طلب روزيتان تنبلي نكنيد؛‌ زيرا پدران ما به دنبال آن مي دويدند و آن را طلب مي كردند. (وسايل الشّيعه 12/38)

امام باقر (ع) فرمود: «اِنِّى لَاَبغَضُ الرَّجُلَ اَن يَكونَ كَسلاناً عَن اَمرِ دُنياهُ، وَ مَن كَسَلَ عَن اَمرِ دُنياهُ فَهُوَ عَن اَمرِ آخِرَتِهِ اَكسَلُ: من مردي را كه در كار دنيايش تنبل باشد مبغوض دارم. كسي كه در كار دنيا تنبل باشد، در كار آخرتش تنبل تر است. (وسايل 12/37)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر