تفسیر قرآن

پس از اشاراتی به مسأله ی توحيد و معاد، به يكی از ايرادات مشركان در مورد «نبوّت» ‏پرداخته و می فرمايد: اين مشركين با اين همه معجزات تو، مخصوصاً اين قرآني كه بزرگ ترين معجزه است،

براي شانه خالي كردن از ايمان آوردن بهانه جويي كرده و از تو معجزه‏ ای بر طبق دلخواه خود مى‏ خواهند و مي گويند: چرا معجزه اي بر حقّانيّتش از طرف پروردگارش بر او نازل نشده است؟ در حالي كه تو تنها بيم دهنده اي و براي هر قومي هدايت كننده اي است.

يعني وظيفه اصلي پيامبران هدايت است، نه آوردن معجزه. معجزه را خداوند برای اثبات دعوی پيامبرش توسّط او عرضه می دارد.

بنا بر اين آيه زمين هيچ وقت از هادي اي كه مردم را به حقّ دعوت كند، خالي نيست، كه آن هادي يا پيامبر است و يا امامي از جانب خدا.

امام صادق (ع) فرمود: هر امامي هادي است در زمان خودش. (الميزان)

و در روايات متعدّدي كه شيعه و سنّي نقل كرده اند، رسول اكرم (ص) فرموده: اي علي، من منذرم و تو هادي؛ و به وسيله تو اي علي، هدايت يافته ‏گان هدايت مي‏ شوند». (تفاسير فخر رازي و ابن كثير و درّمنثور و قمي)

ابن جرير و ابن مردويه و ابو نعيم در كتاب «المعرفة» و ديلمى و ابن عساكر و ابن نجار، روايت كرده‏ اند كه وقتى آيه «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ» نازل شد، رسول خدا (ع) دستش را بر سينه ‏اش نهاد و فرمود: من منذرم، آن گاه دست بر شانه على نهاد و فرمود: تو هادى هستى، هدايت يافتگان بعد از من به وسيله تو هدايت مى ‏شوند. (درّ منثور)

«إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ» دلالت دارد بر اين که تربيت، هم به تهديد نياز دارد و هم به ارشاد و بسا هشدار بيش از بشارت ضرورت دارد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر