تفسیر قرآن

بعد از دلايل محكمي بر توحيد به بحث در مورد معاد می پردازد و به پيامبر اکرم (ص) مى ‏فرمايد: اگر تعجّب می کنی، تعجّب در سخن ایشان است (که می گویند) آيا وقتی پوسيديم و خاک شديم، بار ديگر از نو آفریده خواهیم شد؟

آنان کسانی اند که به پروردگار خویش کافرند و کسانی اند که غل و زنجیر به گردنشان است. آن ها اهل آتش اند و در آن همیشه ماندگار خواهند بود.

منكرين معاد دليلى بر محال بودن معاد ندارند و تنها وقوع آن را بعيد مى‏ شمرند؛ در مقابل، قرآن کريم علاوه بر ذكر عدالت و حكمت خدا، كه مستلزم وجود قيامت است، بارها در مقام جواب از اين استبعاد منكرين برآمده است.

يك جا ‏فرموده: اگر در وقوع قيامت شك داريد، از آفرينش ابتدايى خود ياد كنيد، كه ما چگونه شما را از خاك و نطفه آفريديم. (حج، 5) و در آيه 79 سوره يس چنين فرموده: كسي كه نخستين بار انسان را آفريد، مي تواند استخوان پوسيده ی او را هم دو باره زنده كند.

آن گاه مي فرمايد:‌ اين منکران معاد به پروردگارشان كافرند؛ از این رو زنجيرهاي جهل و تعصّب و خرافات بر گردنشان است؛ و چنين كساني مسلّماً اهل آتش اند و تا ابد در آن خواهند ماند.

يعني كسي كه واقعاً‌ به خداي توانا و دانا و حكيم معتقد باشد، هرگز منكر معاد نخواهد شد؛ زيرا مي داند ممكن نيست خداي داناي حكيم، انسان و جهان با اين عظمت و نظم را تنها براي زندگي چند روزه در اين دنيا ساخته و پرداخته باشد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر