سوره رعد - آیه 4 - جزء 13
وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَىٰ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
معنای آیه
و در زمین قطعاتی است کنار هم، و باغهایی از انگور و کشتزارها و درختان خرما، چه از یک ریشه و چه از غیر یک ریشه، که با یک آب سیراب میگردند، و [با این همه] برخی از آنها را در میوه [از حیث مزه و نوع و کیفیت] بر برخی دیگر برتری میدهیم. بی گمان در این [امر نیز] برای مردمی که تعقّل میکنند دلایل [روشنی] است.
تفسیر قرآن
و در اين آيه به يك سلسله نكات جالب زمين شناسى و گياه شناسى كه هر كدام نشانه نظام حساب شده آفرينش است اشاره كرده، مي فرمايد: در زمين قطعات مختلفي كنار هم وجود دارند، كه در آن ها باغ هايي است، كه با آن كه همه از يك زمين اند و از يك آب سيراب مي شوند؛
ولي درختاني از انگور و زراعت هاي گوناگون و نخل هايي از يك ريشه يا چند ريشه از آن ها مي رويد، امّا از نظر شكل و طعم و مزه با همديگر متفاوتند و از اين رو كساني كه در اين امور تدبّر مي كنند، آيات توحيد را به وضوح در آن ها مشاهده مي كنند.
پيامبراكرم (ص) فرموده: مردم از شجره هاي مختلفند، ولي من و علي از يك شجره ايم؛ آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود. (تفاسير برهان و درّ منثور)
آل محمّد (ع) فرموده اند: «وَ فِي الأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ» یعنی يك قطعه زمين در مجاورت قطعه ديگرى است، آن يكى حاصلخيز و پاك و اين ديگرى شوره زار است، (ص) عينا مانند مردمى كه در مجاورت مردمى ديگر هستند، ولى از سنخ ايشان نيستند. (تفسير عياشى)
رسول خدا (ص) به على (ع) فرمود: مردم هر يك از يك شجره اند و من و تو هر دو از يك شجره ايم، آن گاه آيه: جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى بِماءٍ واحِدٍ» را تلاوت فرمود؛ يعنى مردم همه از يك آب سيراب مى شوند كه آن من و توايم. (برهان و درّ منثور)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر