تفسیر قرآن

بعد از آن كه فرمود: «اكثر مردم ايمان نمي آورند» در اين آيه براي ايمان آوردن مردم، به بعضي از آيات خدا در جهان آفرينش اشاره كرده مي فرمايد: خدا همان كسي است، كه آسمان ها را بدون ستون هايي كه آن ها را ببينيد يعني ستون هاي نامرئي برپا داشت.

سپس بر عرش استيلا يافت و به تدبير امور جهان پرداخت. و خدا كسي است، كه خورشيد و ماه را تا مدّتي معيّن مسخّر و فرمانبردار ساخت، تا در مسير خود به حركت ادامه دهند. و اوست كه كارها، از جمله اين حركات و گردش ها و آمد و شدها و دگرگوني ها را تدبير مي كند.

خداوند اين آيات و ريزه كاري هاي آفرينش را براي شما شرح مي دهد، تا به لقاي پروردگارتان و سراي ديگر يقين پيدا كنيد.

خداوند در اين آيه بعد از بيان نظم و نظام موجود در عالم، آن را به نظام غايی می کشاند و هدف از خلقت موجودات را لقای پروردگار و حساب و کتاب و پاداش و کيفر انسان ها می داند.

امام علي(ع) فرموده: «هذِهِ النُّجومُ الَّتي فى السَّماءِ مَدائِنٌ مِثلُ المَدائِنُ الَّذى فى الاَرضِ مَربوطَةٌ كُلُِ مَدينَةٍ اِلىٰ عَمودٍ مِن نورٍ: اين ستارگان آسمان، شهرهايي چون شهرهاي روي زمين هستند، كه هر شهري با شهر ديگر با ستوني از نور مربوط است. (تفسیر قمي)

حسين بن خالد گويد: به امام رضا (ع) عرض كردم: آيا خدا مي فرمايد:‌ آسمان ها بي ستون است؟‌ فرمود: سبحان الله، آيا نمي فرمايد بدون ستوني كه ديده شود؟‌ عرض كردم:‌ آري. فرمود: پس ستون هايي هست، ولي شما آن ها را نمي بينيد. (عياشي و قمي)

اين مطلب كه امروزه «جاذبه عمومي» نامند، در زماني نازل شده، كه دانشمندان آن عصر بنا بر هيئت بطلموس معتقد بودند، افلاك همچون پوست پياز بر هم انباشته اند.

دليل بر معاد، همان دليل توحيد است. خدايى كه مى‏آفريند و تدبير مى‏ كند و...، قيامت را هم برپا خواهد كرد.

در قرآن کريم همچون اين آيه هر جا از عرش و کرسی سخن رفته، به تدبير علمی و عملی جهان اشاره شده و می فرمايد: خدا اين چنين جهان را اداره می کند.

برخلاف آنچه در بعضی از احاديث عامّه آمده و خدا را بر تخت استوار دانسته اند، ائمّه ی معصومين (ع) عرش را امری مجرّد دانسته اند.

اصولاً در تفاسير عامّه در باره حقايقی مانند عرش و کرسی بسيار کم بحث شده است، بلکه اين تنها علمای اماميّه هستند، که با رهنمود احاديث ائمّه معصومين (ع) بحث های مفصّلی در اين زمينه دارند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر