تفسیر قرآن

اكثر اين ها با ديدن اين همه آيات و معجزات خدا بر در و ديوار وجود و معجزاتي كه تو به آن ها ارائه داده اي، ايمان نمی آورند؛ آن هايي هم كه به ظاهر ايمان آورده اند ايمانشان آميخته با شرك است و به اصطلاح داراي شرك خفي هستند.

لذا مى ‏بينيم فلان شخص ادّعاى ايمان به خدا مى‏ كند و در عين حال از ترس مصيبتى كه ممكن است روى بياورد مى‏ لرزد، و حال آن كه متوجّه اين معنا هست، كه هيچ كس هيچ حول و قوّه‏اى جز به وسيله خدا ندارد

و نيز مى ‏بينيم فلان آقا كه ادّعاى ايمان به خدا مى ‏كند و می داند «إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً: عزّت همه ‏اش مال خداست» با اين وجود اين در و آن در مى‏ زند و با اين كه ايمان دارد كه خدا ضامن روزى است، در خانه هر كس و ناكس را مى‏ كوبد،

با آن که ايمان دارد كه پروردگارش به آنچه كه می کند و می گويد و در دل دارد داناست، حيا نمی کند و معصيت او می کند.

پس مراد از شرك در آيه بعضى از مراتب شرك است كه با بعضى از مراتب ايمان جمع مى‏ شود و به اصطلاح شرك خفى ‏است.

امام صادق (ع) در ذيل آيه شريفه فرموده: مقصود از اين شرك اين است كه كسى بگويد: اگر فلانى نبود من هلاك شده بودم و اگر فلانى نبود من به فلان منفعت و فلان خير مى‏ رسيدم واگر فلانى نبود زن و بچّه ام از دستم رفته بودند، زيرا چنين كسى براى خدا در ملكش شريكى قايل شده، كه روزيش مى ‏دهد و يا بلا را از او دفع مى‏ كند. (تفسير عياشى)

امام رضا (ع) فرمودند: شرك در اين آيه به معناى كفر و بت‏ پرستى نيست، بلكه مراد توجّه به غير خداوند است. (تفسير نمونه)

امام صادق (ع) فرموده: «اَلشِّركُ اَخفىٰ مِن دَبيبِ النَّمل‏ِ: شرك در اعمال انسان مخفي‏ تر از حركت مورچه بر روي سنگ سخت است». (سفينة 1/697)

امام باقر (ع) فرموده: مقصود از شرك در اين آيه،‌ شرك در اطاعت است. (تفسیر قمي)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر