سوره یوسف - آیه 67 - جزء 13
وَقَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِن بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍ ۖ وَمَا أُغْنِي عَنكُم مِّنَ اللَّهِ مِن شَيْءٍ ۖ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ
معنای آیه
و گفت: «ای پسران من، [همه] از یک دروازه [به شهر] در نیایید، بلکه از دروازههای مختلف وارد شوید، و من [با این سفارش،] چیزی از [قضای] خدا را از شما دور نمیتوانم داشت. فرمان جز برای خدا نیست. بر او توکل کردم، و توکلکنندگان باید بر او توکل کنند.»
تفسیر قرآن
و چون برادران با بنيامين آماده سفر به مصر شدند، حضرت يعقوب (ع) به آن ها فرمود: از يك دروازه وارد نشويد، بلكه از دروازه هاي مختلف وارد مصر شويد، تا نكند مورد حسادت واقع شويد و به شما چشم بزنند و يا بلايي ديگر به سرتان بياورند.
هر چند من با اين دستور نمي توانم حادثه اي را كه از طرف خدا حتمي است، از شما دور سازم و شما را از دستگيري خداوند بي نياز سازم؛ بلكه حكم به طور مطلق تنها از آنِ خداست؛ بنابراين، بر او توكّل مي كنم و همه مؤمنان بايد بر خدا توكّل كنند.
توكّل يعنی انسان خود و اسباب را مستقل در تأثير ندانسته و بداند كه استقلال منحصراً از آنِ خداى سبحان است و در عين حال سببيّت غير مستقله را براى خود و اسباب قائل باشد.
لذا می بينيم حضرت يعقوب (ع) ابتدا از فرزندانش پيمانى خدايى گرفت، آن گاه بر خدا توكّل كرد. در وصيتش هم ابتدا سفارش كرد كه از درهای متعدّد وارد مصر شوند نه از یک در و آن گاه بر پروردگارش خدای متعال توكّل كرد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر