تفسیر قرآن

چون يوسف اعتماد شاه را به خود جلب كرد و مي دانست ريشه همه نابساماني هاي مصر ـ مخصوصاً در سال هاي سخت قحطي آينده ـ در مسائل اقتصادي و كشاورزي است، به شاه پيشنهاد داد: مرا بر خزينه هاي اين سرزمين بگمار، كه من نگهباني كاردانم و او هم پذیرفت.

مراعات «قانون اهمّ و مهمّ» از نظر عقل و شرع يك اصل است. از این رو، هر چند شركت در نظام حكومتى شرك جائز نيست؛ ولى نجات يك ملّتى از قحطى مهم‏تر است. به همين دليل، يوسف مسئوليّت اقتصادى مصر ـ آن هم براى نجات مردم ـ بر عهده گرفت.

امام صادق (ع) فرمود: «كَفّارَةُ عَمَلُ السُّلطانِ، قَضاءُ حَوائِجِ الاِخوانِ: كفّاره‏ كار حكومتى، برآوردن نياز برادران دينى است. (وسائل 12/ 139)

وقتی يوسف مقام و منزلت يافت، تقاضاى ديدار والدين نكرد، بلكه تقاضاى مسئوليّت خزانه‏ دارى نمود؛ زيرا ديدار جنبه‏ عاطفى داشت و نجات مردم از قحطى، رسالت اجتماعى.

از امام رضا (ع) پرسيدند: شما چرا ولايتعهدى مأمون را پذيرفته‏ ايد؟ در جواب فرمود: يوسف ‏كه پيامبر بود در دستگاه مشرك رفت، من كه وصىّ پيامبرم، در دستگاه شخصى كه اظهار مسلمانى مى ‏كند رفته ‏ام. با آن كه پذيرفتن من اجبارى است، در حالى كه يوسف با اختيار و به خاطر اهميّت موضوع، آن مسئوليّت را پذيرفت. (وسائل الشيعه 12/ 146)

على بن يقطين نيز به سفارش امام كاظم (ع)‌ وزیر دستگاه عبّاسی بود.

امام صادق (ع) در پاسخ اين سؤال كه آيا جايز است انسان خودستايى كند و مدح خويش نمايد؟ فرمود: آرى، هنگامى كه ناچار شود مانعى ندارد. آيا نشنيده ‏اى گفتار يوسف را كه فرمود: «مرا بر خزائن زمين قرارده كه من امين وآگاهم» همچنين گفتار بنده صالح خدا (هود): «من براى شما خيرخواه و امينم». (تفاسير عياشی و نورالثقلين)

علی (ع) در «خطبه شقشقيّه» در مدح خود فرموده: من محور آسياى خلافتم. هماى بلندپرواز انديشه‏ ها به اوج فكر و مقام من نمى ‏رسد و سيل علوم از كوهسار وجودم جاری است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر