تفسیر قرآن

چون ابراهيم (ع) در مورد نابودي قوم لوط توسّط فرشتگان با آنان به مجادله پرداخت، آنان به آن حضرت گفتند: اي ابراهيم، از اين درخواست بگذر و شفاعت آنان را نكن؛ چون فرمان قطعي پروردگارت در اين مورد صادر شده و عذابي برگشت ناپذير بر آن ها وارد خواهد شد و ابراهيم (ع) هم بعد از اين که از فرشتگان شنيد قضای الاهی در باره هلاکت قوم لوط حتمی گشته، ديگر مطلب را دنبال نكرد.

امام صادق (ع) فرمود: خداى عزّ و جلّ چهار فرشته یعنی جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و كروبيل مأمور هلاکت قوم لوط کرد. اين چهار فرشته در سر راه خود به ديدن ابراهيم رفته بر او سلام كردند در حالى كه «در قالب انسان هايى» معمم بودند و آن جناب ايشان را نشناخت، همين قدر دانست كه قيافه ‏هايى جالب دارند، لذا پيش خودش گفت: اينگونه اشخاص محترم را بايد خودم پذيرايى كنم و به خدمتشان قيام نمايم، و چون او مردى ميهمان ‏نواز بود؛ لذا گوساله ‏اى چاق برایشان كباب كرد. چون پخته شد و آن را آورده نزدشان گذاشت، ديد دستشان به طرف غذا دراز نمى ‏شود.

از اين رفتار آنان بدش آمد و در خود احساس ترس كرد. جبرئيل وقتى آن جناب را چنين ديد، عمّامه را از سر خود برداشت و ابراهيم او را كه در سابق بارها ديده بود شناخت و پرسيد: تو همو هستى؟ گفت: آرى. در اين ميان همسر آن جناب از آنجا رد مى‏ شد جبرئيل او را به ولادت اسحاق بشارت داد و از اسحاق يعقوب را،

همسر آن جناب گفت خداوند چه فرموده است؟ ملائكه جواب دادند به آنچه قرآن كريم آن را حكايت كرده است. ابراهيم (ع) از آنان پرسيد: به خاطر چه كارى آمده‏ ايد؟ گفتند: براى هلاكت قوم لوط آمده‏ ايم.

پرسيد: اگر در ميان آن قوم صد نفر با ايمان باشد آنان را نيز هلاك خواهيد كرد؟ جبرئيل گفت: نه، پرسيد: اگر پنجاه نفر باشد چطور؟ جبرئيل گفت، نه، پرسيد: اگر سى نفر باشد چطور؟ گفت، نه، پرسيد: اگر بيست نفر باشد چطور؟ گفت: نه، پرسيد: اگر ده نفر وجود داشته باشد چطور؟ گفت: نه، پرسيد اگر پنج نفر باشد؟ گفت: نه، پرسيد: اگر يك نفر باشد چطور؟ گفت: نه،

پرسيد: اگر هيچ مؤمنى در آن قوم نباشد و تنها لوط باشد چطور؟ جبرئيل گفت: ما بهتر مى ‏دانيم كه در آن قوم چه كسى هست، ما بطور قطع او و خانواده ‏اش را نجات مى‏ دهيم بجز همسرش را كه از هلاك شوندگان است، آن گاه (ابراهيم را به حال خود گذاشتند) و رفتند.

امام (ع) اضافه كرد كه حسن بن على (ع) فرموده: من هيچ توجيهى براى كلام ابراهيم به نظرم نمى ‏رسد؛ مگر اين كه مى‏ خواسته كارى كند كه قوم لوط باقى بمانند و از بين نروند و كلام خداى تعالى نيز كه مى‏ فرمايد: «يُجادِلُنا فِي قَوْمِ لُوطٍ» به همين نكته اشاره دارد. (فروع كافى، ج 5، ص 546)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر