تفسیر قرآن

خدا در پاسخ نوح (ع) به او فرمود: اي نوح، او از اهل تو نيست. او وجودي ناصالح است؛ پس چيزي كه بدان علم نداري، از من درخواست مكن. من به تو موعظه مي ‏كنم، كه از جاهلان نباشي.

امام رضا (ع) به كسي كه گفت: گويند: «اِنَّهُ عَمَلٌ غَيرُصالِحٍ» يعني او فرزند حقيقي نوح نبوده، فرمود: او به راستي فرزند نوح بود، امّا چون نافرماني خدا كرد، خدا فرزندي او را نفي كرد؛ كساني هم که اطاعت خدا نكنند، از ما نيستند. (تفسیر صافي)

پيوندهاى نسبی و دوستى در مكتب هاى آسمانى تحت الشّعاع پيوندهاى معنوى اند. چنان كه سلمان فارسي که نه از بنی هاشم بود نه از قریش و نه حتّیٰ عرب؛ ولي پیامبر اکرم (ص) در مورد او فرمود: «اَلسَلمانُ مِنّا اَهلُ البَيتِ: سلمان از اهل بيت ماست. (تفسرابوالفتوح، ذيل آيه 36 ابراهيم)؛ ولى فرزند واقعى نوح پيامبر (ع) بر اثر گسستن پيوند مكتبيش با پدر، با خطاب «إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ‏» از پدرش بریده می شود.

بنا بر «فَلاتَساَلنِ مالَيسَ بِکَ عِلمٌ»: کسی جز خدا علم غيب نمی داند و تنها خدا ديگران را بدان آگاه می کند؛ از اين رو، تحصيل آن واجب نيست؛ برخلاف علم به آنچه واجب عينی يا کفايی است، که علم به آن واجب و جهل به آن سبب عذاب است.

و در حديث است: رسول اكرم (ص) فرموده: «مَن غَشَّ مُسلِماً فَلَيسَ مِنّا:‌ كسي كه با برادر مؤمنش تقلّب كند، از ما نيست». (سفنية البحار 2/318)

پيامبر اکرم (ص) فرمود: «مَن سَمِعَ رَجُلاً يُنادى يا لَلمُسلِمين، فَلَم يَجِبهُ فَلَيسَ بِمُسلم‏: هر كه صداى کسی را بشنود كه فرياد مى ‏زند اى مسلمانان به دادم برسيد و پاسخش را اجابت نکند، مسلمان نيست. (كافى 2/ 164)

و پيامبر اکرم (ص) مى‏ فرمايد: «اَلا وَ مَن اَكرَمَهُ النّاسُ اتِّقاءُ شَرِّهِ فَلَيسَ مِنِّى‏: كسى كه مردم او را به خاطر اجتناب از شرش گرامى دارند از من نيست». (تفسير نمونه)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر