معنای آیه
چون طوفان شروع شد، خداوند به نوح (ع) فرمان داد، كه به نام خدا بر كشتي سوار شويد؛ چون اين خداست، كه آن را به حركت در مي آورد و در موقع معيّن هم آن را متوقّف مي كند؛ و خداوند آمرزنده مهربان است. به مقتضاي آمرزشش از لغزش هاي شما می گذرد و به مقتضاي رحمتش شما را از طوفان نجات مي دهد.
نوح (ع) به يارانش فرمود: به هنگام حركت و توقف كشتى نام خدا را فراموش نكنند، در حديث معروفى هم پيامبر اکرم (ص) فرموده: «كُلُّ اَمرٍ ذى بالٍ لَم يُذكَر فيهِ بِسمِ اللهِ فَهُوَ اَبتَر: هر كار مهمى كه نام خدا در آن برده نشود نافرجام خواهد بود» (سفينة البحار، 1/663)
ابوذر، ابوسعيد خدرى، ابن عبّاس، عبد الله بن زبير و انس بن مالك از پيامبر (ص) نقل کرده اند، که فرمود: «مَثَلُ اَهل بَيتى كَمَثَلِ سَفينَةِ نوح، مَن رَكَبَها نَجىٰ وَ مَن تَخلَّّفَ عَنها هَلَكَ: اهل بيت من همچون كشتى نوح اند، كه هر كس بر آن سوار شد، نجات يافت و هر كه از آن دورى گزيد هلاك شد.» (طبرى در معجم كبير، حاكم نيشابورى در مستدرك، ابن كثير در تفسيرش، سيوطى در تاريخ خلفا، ابن قتيبه در عيون الأخبار، طبرى در ذخائر العقبى، خطيب بغدادى در تاريخ بغداد، ابونعيم در حلية الاولياء. (احقاق الحق 9/ 270)
اين حديثِ متواتر در كنار حديث متواتر ديگر که پيامبر (ص) فرمود: مسلمانان 73 فرقه مى شوند و تنها يك فرقه آن ها اهل نجات مى باشد، «فرقةٌ ناجية»، روشن مى شود، كه خود پيامبر (ص) مصداق فرقه ى ناجيه را اهل بيت خود معرّفى كرده است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر