معنای آیه
و آن كه نفس خويش را با معصيت و گناه آلوده ساخته، نوميد و محروم گشته است.
بسا از آن رو، خداوند به اين همه مخلوقات مهمّ سوگند ياد كرده، كه به انسان بفهماند من همه اين ها را براي تو آفريدم، كه تو با بهره مندي از اين ها خود را از بدي ها تزكيه كني و با انجام نيكي ها به سعادت برسي.
امام باقر (ع) فرموده : رستگار شد كسي كه اطاعت كرد و نوميد و محروم شد، كسي كه عصيان نمود. (مجمع البيان)
پيامبر اکرم (ص) وقتي آيه : «قَد اَفلَحَ مَن زَكّاها» را تلاوت مي فرمود، توقّف مي كرد و چنين دعا مي نمود: پروردگارا، به نفس من تقوايش را مرحمت كن، تو وليّ و مولاي آن هستي و آن را تزكيه فرما، كه تو بهترين تزكيه كنندگاني. (مجمع البيان)
ابر و باد و مه و خرشيد و فلك در كارند
تا تو نانى به كف آرى و به غفلت نخورى
همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار
شرط انصاف نباشد، كه تو فرمان نبرى
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر