سوره بقره

سوره بقره ( 9 )

يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ



پخش قاری سوره شماره آیه
محمد صدیق منشاوی سوره بقره 9
عبدالباسط محمد عبدالصمد سوره بقره 9
محمود خلیل الحصری سوره بقره 9
پخش قاری شماره صفحه ردیف
مصطفی اسماعیل 3 1
محمد صدیق منشاوی 3 2
- - - - 3

معنای آیه

با خدا و مؤمنان نیرنگ می‌بازند؛ ولی جز بر خویشتن نیرنگ نمی‌زنند، و نمی‌فهمند


تفسیر

«آن ها با خدا و مؤمنان فريبكاري مي كنند؛ ولي نمي فهمند، كه با انحراف از صراط مستقيم، تمام نيروها و امكاناتشان را بر باد مى‏ دهند و جز ناكامى و بدنامى و عذاب الاهى بهره‏ اى نمى ‏برند.

خدعه منافقان با خدا و مؤمنان در واقع خودفريبی است؛ زيرا عمل عامل مايه کيفر و پاداش او نيز هست و نيرنگ منافقان آتشی است، که جز خودشان را نمی سوزاند؛ از سوی ديگر، خدعه آنان نسبت به مؤمنان بر اساس تجسّد اعمال عين خدعه کيفری خدا نسبت به آنان است؛ ولی منافقان بر اثر کفر و جهالت نمی فهمند كه خدا اسرارشان را مى‏داند و يا نمی فهمند كه جز خودشان را نمی فريبند.

پيامبر اكرم (ص) فرمود: رياكارى، خدعه با خداوند است. (نورالثّقلين)

قرآن کريم بازتاب كار نيك و بد انسان را براى خود او مى‏داند. چنان كه در اين آيه ‏فرموده: آن ها که با خدا فريبکاری می کنند، جز خود را نمی فريبند و جاى ديگر فرموده: وَ لايَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِاَهْلِهِ: نيرنگ بد، تنها دامنگير اهلش شود. (فاطر 43)

مريض مي تواند طبيب را بفريبد و به دروغ به او بگويد: «دوايم را خورده ام»؛ ولي اگر کسي بخواهد طبّ را بفريبد، اثرش تنها فريفتن خود يعني ازدياد بيماريش است. منافق هم چون در صدد فريب خدا يعني حقيقت وجود است، خدا بر بيماريش مي افزايد و در آخرت هم به خاطر كفر و دروغش عذاب دردناکي خواهد داشت.

منافق در ظاهر اظهار ايمان مى ‏کند، خدا نيز با او معامله مسلمان مى‏ کند، او در دل ايمان ندارد و كافر است، خداوند نيز در قيامت او را با كافران محشور مى‏ كند.

امام رضا (ص) در تفسير اين آيه مى ‏فرمايد: خداوند اهل مكر و خدعه و استهزا نيست، لكن جزاى مكر و استهزاى آنان را مى‏ دهد. (نورالثقلين)

امام كاظم (ع) فرمود: چون آن ها در حضور پيامبر(ص) خلافت و ولايت اميرمؤمنان (ع) را پذيرفتند و با او بيعت کردند؛ ولي در واقع اين بيعت نبود، بلكه خدعه و فريبي بود كه نمودند؛ لذا حقّ تعاليٰ فرمود: «يُخادِعونَ اللهَ». (تفسير لاهيجي)

تفسیر گوهر - دکتر رحمت الله قاضیان



شبهات