تفسیر قرآن

سوره هود با 123 آيه مثل ساير سوره ‏هاي مكّي، در مورد توحيد، معاد، اخلاق كريمه، نفي شرك و بت پرستي، صدق دعوت پيامبر اسلام (ص)؛‌ و نيز سرگذشت پيامبراني همچون هود، صالح،‌ ابراهيم، لوط، موسيٰ، مخصوصاً «نوح» (ع) مي باشد.

سوره هود در سال‏هاى آخر حضور پيامبر اکرم (ص) در مكّه، که حضرت ابوطالب و حضرت خديجه (ع) درگذشته بودند و مسلمانان در شرايط بسيار سختى بسر مى ‏بردند نازل شده است.

پيغمبر اكرم (ص) فرموده: «شَيَّبَتني سُورَةُ هود: سوره هود مرا پير كرد. و اين بدان خاطر است، كه در آيه 112 اين سوره آمده:‌ «فَاستَقِم كَما اُمِرتَ وَ مَن تابَ مَعَكَ:‌ ايستادگي كن كه به ايستادگي مأموري، تو و هركه با تو به خدا روي آورده است.» (مجمع)

پيامبر اكرم (ص) فرموده: هر كه سوره ی هود را بخواند، ثوابي به تعداد كساني كه به هود و ساير پيامبران ايمان آورده و كساني كه آن ها را انكار نموده اند خواهد داشت و روز قيامت در مقام شهدا قرار مي‏ گيرد و حساب آساني دارد. (‌تفسير برهان)

بديهي است، كه تلاوت براي فهم و فهم براي عمل است، تا انسان با الگو قرار دادن انبيا و مؤمنين پيشين، به سنّت و سيره آن ها عمل نمايد.

اين سوره مانند بسيارى از سوره ‏هاى ديگر بعد از به نام خداوند رحمان و رحيم و حروف مقطّعه: «الف، لام، را» در بيان اهمّيّت يكي از ويژگي هاي قرآن مجيد مي فرمايد: قرآن همچون يك بناى محكم مجموعه ی واحد و به هم پيوسته ‏اى است، كه در عين وحدت، تمام نيازهاى روحى و جسمى انسان را بر می آورد و هيچ گونه تضاد و اختلافی در ميان آياتش ديده نمى‏ شود و این خود نشان مى‏ دهد كه از سوى خداوند يكتای حكيم نازل شده است.

همان گونه كه از همين خاكی، که انسان از آن آجر و سفال مى‏ سازد، خدا از آن هزاران نوع گل، گياه، ميوه، حيوان و انسان خلق مى‏ كند؛ از همين حروف الفبايي که در اختيار همه هست، خدا كتابى ساخته، كه كسى نمى ‏تواند مشابه آن را بياورد.

قرآن کریم كتابى است محكم كه روحش توحيد است و تمام مواعظ و داستان‏ها و احكام و آيات آن، تفصيل همان روح توحيد است و قرآن کتابی است محكم، که هيچ چيزى نمى ‏تواند آن را متزلزل کند، بلكه هر چه علم پيشرفت کند، اسرارش بيشتر كشف مى‏ شود.

قرآن كتابى است محكم، مفصّل، بدون تناقض و تهافت، هم فصيح است و هم بليغ، محتوايش در فصل‏ها و سوره‏هاى مختلف جدا امّا به دنبال هم آمده است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر