معنای آیه
و در اين آيه مي فرمايد: آن گاه بعد از نوح رسولاني به سوي قومشان فرستاديم و آن ها هم براي هدايت قومشان به سوي توحيد و انجام دستورات الاهي دلايل روشني براي آن ها آوردند؛ ولي آن ها هم حاضر نشدند به چيزي كه تكذيب كرده بودند، ايمان آورند؛ بلكه در مقابل پيامبرانشان ايستادند و به تكذيبشان پرداختند؛ زيرا گناه و دشمني با حقّ، سبب می شود، كه ما اين چنين پرده غفلت بر دل های تجاوزگران قرار دهيم و در نتيجه به حقيقت ايمان نياورند.
«كَذالِكَ نَطْبَعُ عَلى قُلُوبِ الْمُعْتَدِينَ» دليل بر جبر نيست؛ زيرا فرموده: «ما بر دل هاى تجاوزكاران مهر مى نهيم تا چيزى را درك نكنند»؛ بنا بر اين تجاوزهاى آن ها به حريم احكام الاهى و حق تدريجاً بر دل هاى آن ها اثر مى گذارد و قدرت تشخيص حق را از آنان مى گيرد، تا آن که سركشی و گناه خوى آن ها مى شود، چنان كه تسليم هيچ حقيقتى نشوند.
رسولان الاهى دعوت خود را در بين مردم منتشر مى كردند و آنان را به سوى توحيد دعوت مى نمودند و امّت ها دعوت آنان و دين توحيد را تكذيب مى كردند (و براى اين كه از قيد منطق محكم و مستدل انبياء رهايى يابند از در بهانه جويى) پيشنهاد معجزه مى كردند. انبيا (ع) معجزه پيشنهادى آنان را ارائه مى كردند و باز ايمان نمى آوردند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر